جلسه ۶۶۹

 قضیة بقاء عین ثابت هم كه فرمایش مرحوم علامه طباطبایی رحمی‌اللَه علیه است به این مسئله ناظر است آنرا هم باید به این مسئله برگرداند، باید به ایشان این طور عرض كرد كه این وجود عین ثابت را شما قبل از تحقق این مرتبة فناء چطور ارزیابی می‌كنید؟ آیا در آن مرتبه قائل به فناء این عین ثابت هستید یا نیستید؟ اگر نیستید بحث تمام، یعنی تمام این مطالب را ما باید به طور كلی كنار بگذاریم، رفت پی كارش، مسئلة تشخص وجود می‌رود، مسئلة تشكیك در وجود می‌رود، مسئلة غناء ذاتی آن وجود بالصرافه می‌رود، مسئلة تدلی این تعینات و وجودات خارجی بالصرافه می‌رود همة اینها می‌رود، اگر شما در این جا در عین تحقق خارجی آن عین ثابت در همان عین، قائل به فنای این در آنها هستید، وقتی در آنجا قائل به فنا هستید خوب چرا وقتی كه فنا پیدا می‌شود نیستید؟

 تلمیذ: ... در قضیه فانی بودن وقتی كه صفات در ... ما وقتی كه قائل به عین ثابت شدیم شخصی كه تعین دارد ... در شخص فانی هم بروز می‌كند یعنی صفات واجب هم در او بروز می‌كند مرحوم علامه هم در روح مجرد هم فرمودند، فرمودند شخصی كه فانی می‌شود ممكن واجب نشده است بلكه خدا است كه دارد خود را ادراك می‌كند پس شخص فانی باید احكام ... در خودش بروز بدهد پس وقتی بروز بدهد خود به خود عین ثابت محو می‌شود نه محو میشد بر این معنا كه تمام اعیان ثابته مثل خود عین ثابته ...

 استاد: ببینید شما تا اینجا درست مسئله را جلو آمدید همین كه می‌گویید محو می‌شود مقصود از محو چیست؟

 تلمیذ: نه منظور همان بحثی كه از همان طرف شما فرمودید كه احكام حقیقت وجود ظاهر و غالب بر خودش ... این كثرات كه دارند سیر می‌كند می‌رود آن بالا می‌خواهد ادراك حقیقت آن ذات بكند آن ذات احكامی‌دارد باید احكام ذات را در خودش تجلی بدهد.