
تحلیل حقیقت فناء و بقاء عین ثابت
بررسی تطبیقی دیدگاههای عرفانی و فلسفی در سیر و سلوک
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مبحث پیچیده «فناء و بقاء عین ثابت» میپردازند. بحث با نقد رویکردهای سطحی و قشری در مواجهه با حقایق عرفانی آغاز شده و با عبور از تمثیلهای روشن، به تحلیل جایگاه «تغییر جوهری» در سیر و سلوک میرسد. استاد با تفکیک میان عالم اعتبارات و عالم حقایق تکوینی، توضیح میدهند که چگونه سالک در عین باقی ماندنِ هویت شخصی، به مقام فناء دست مییابد. در ادامه، با بهرهگیری از مثالهای ملموس و استدلالهای عقلی، نسبت میان «تعین اول» و «تعین ثانی» در وجود تبیین میشود تا مشخص گردد که چگونه حقیقت واحد در مظاهر مختلف تجلی مییابد. این جلسه در نهایت با اشاره به مباحثات علمی میان علامه طباطبایی و مرحوم علامه طهرانی، به این نتیجه میرسد که تغییر در مقام کشف، ناشی از تحول در ذات و جوهر سالک است، نه صرفاً عروضِ عوارض ظاهری.
تحلیل حقیقت فناء و بقاء عین ثابت
4مسلمینِ بیارزش!
امیرالمؤمنین علیهالسّلام مىگوید: مسلمین اگر صد میلیارد باشند در مقابل یک حرف پیغمبر صلّى الله علیه و آله و سلّم ارزش ندارد! مکتب امیرالمؤمنین این است، مىگوید: بسیار خب این مسلمینى که بیایند و درقبال نصّ صریح رسول خدا چشمشان را ببندد و روى آن عقل و قلب و وجدانشان سرپوش بگذارند این مسلمین چه ارزشى دارند؟! اگر این مسلمین روز قیامت بیایند و دست ما را درقبال ملائکۀ غلاظ و شداد و یوم الحساب بگیرند ما حرفى نداریم، ولى اینها خودشان هشتشان گرو هشتاد خودشان است! بسیار خب ایراد ندارد!
تأثیر نفس و شیطان در خواب انسان
من در یک مسئلهاى که قبلاً اتفاق افتاده بود در همان جریانات یک بندۀ خدایى که از ارحام هم بود به ما گفت که فلانی خواب دیده که بین بهشت و جهنم بهشت را انتخاب کرده، من گفتم: مگر بهشت را در خواب ببیند! بعد گفت: انسان باید به این مطالب توجه کند! خب یک شخصى بود که حقى نسبت به ما داشت و ما باید رعایت احترام و ادب را به او مىداشتیم ولى دیدم که اینجا باید انسان صریح باشد، وقتى دیدم آن شخص مطلب را در جلوى افراد دیگر گفت، گفتم: عذر مىخواهم جناب کذاى کذاى کذا ـ با احترام و اینها گفتم ـ اگر من 25 سال درس و بحث و اینگونه مطالب را بخواهم در ازاء یک خواب دیدن کنار بگذارم بهتر است که ریش خود را بتراشم و بهجاى آن سرخاب بمالم! آدم دیگر چه بگوید؟! چون بندۀ خالهزنک، خانمی خواب دیده تمام آنچه را که شنیدم و دیدم و تجربه کردم را کنار بگذارم براى یک خوابى که خود بزرگان هم فرمودند که خواب هزارتا علت شیطانى و نفسى مىتواند داشته باشد؟! هزاران هزار! هر شخص به میزان نفسیت خودش مىتواند در خوابى که مىبیند تأثیرگذار باشد. به من چه ربطى دارد؟! شما برو انتخاب کن چرا به بقیه مىگویى؟! این یک!
