تحلیل حقیقت فناء و بقاء عین ثابت

الحمدلله که خدا شما را وسیلۀ هدایت ما قرار داد!¹

آدم با این‌همه طهارت مى‌ماند، چقدر این طهارت نفس مى‌خواهد؟! چقدر خلوص می‌خواهد؟! جداً ما باید عبرت بگیریم باید از این‌جور مسائل یاد بگیریم که چقدر اینها بزرگ بودند، واقعاً چقدر اینها صاف بودند، چقدر اینها خالص بودند، چقدر اینها براى خدا بودند؛ تمام وجودشان خدا شده بود اصلاً علامه نفس نداشت، انانیت نداشت ولى الآن ما داریم هزار تا غلط مى‌کنیم و کارهاى خودمان را درست مى‌شمریم و خودمان را به ائمه ‌ علیهم‌السّلام تشبیه مى‌کنیم! علامه با آن مقام عظمت خودش، شاگردش این حرف را بزند و بالأخره او را بعد از شش جلسه متوجه این مسئله بکند [و او این گونه بگوید]!

البته شاید یک مطالب دیگرى هم بوده که ما عقلمان نمى‌رسد؛ شاید تصرفى بوده، شاید یک نحوه چیزهاى دیگر بوده خیلى مرحوم علامه در این مسئله پافشارى مى‌کردند و عجیب بود که مرحوم آقا به من فرمودند: در وقتى که با هم در اخلمد بودیم من یک شب در اخلمد سه سال مانده به فوت ایشان با ایشان صحبت کردم، ایشان گفتند: پسر مرحوم قاضى، ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ مرحوم آقا سید محمدحسن قاضى به من گفت که یک روز من وارد شدم و دیدم بین پدرم و بین علامه طباطبائی بحث است آمدم دقت کردم دیدم همین مطالبى که شما بحث مى‌کنید است و همین مطالب را مرحوم قاضى مى‌گفت و علامه طباطبائی در آن موقع نپذیرفت. بحثشان خیلى فلسفى بود و به این وسیله حل شد.

اللهم صل علی محمد و آل محمد