جلسه ۶۶۷

 آن وقت جالب اینجاست كه آدم مثلا بیاید همینطور رد كند و بگوید این روایت جعلی است و فلان و خیلی قشنگ هم یادم است ایشان طوری در صحبت و در تركیب این را آورده ضمیمه كرده چه كرده آن را چه كرده در حالی كه اصلا یك همچنین مسئله‌ای نیست و واقع بوده.

اعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

 فی کیفیت اخذ الجنس من الماده و الفصل من الصوره همین طوری كه دیروز عرض شد تمام اشیاء خارج چه اشیاء مركب و چه بسیط تفاوتی از این نظر ندارد در تحت یك حقیقت نوعیه قرار دارد كه آن حقیقت نوعیة خارجیه مشتمل بر آنها و طارد حقایقی است كه منافی با آنها در حقیقت ماهویه خودشان دارند، همة اشیاء به همین كیفیت است حتی در باب مقولات، در اعراض هم مسئله به همین كیفیت است، منتهی در باب اعراض جنبة اشتراط صرف العروض است كه این عروض به عنوان یك ماهیت جنسیه در نظر گرفته می‌شود و آن ماهیتِ عرض به عنوان فصل در تركیب با او لحاظ می‌شود كه خوب این در بسائط است، حتی در بسائط هم ما جنس و فصل بالاعتبار داریم و این جنس و فصل باید به همة اشیاء تعلق پیدا بكند به لحاظ مابه الاشتراط آنها و به ما به الامتیاز آنها.

 مرحوم آخوند در اینجا در كیفیت استحصال جنس و فصل مطلبی دارند كه یك قدری مطلب ایشان جای دقت است، ایشان در این قضیه در این جا می‌خواهند یك واقعیتی را كه نفس آن واقعیت یك امر اعتباری است ولكن ما به ازاء خارجی او قابل تشكیك نیست، آن واقعیت را ذهن از ما به ازاء خارجی در نفس خود به او واقعیت می‌بخشد و آن واقعیت را به صورت امر فعلی جلوه می‌دهد و آنرا به صورت جنس در می‌آورد.

 در اعیان خارجی مركبه وقتی كه لحاظ بكنیم می‌بینیم كه آن اعیان از یك ماده و صورتی تشكیل شده كه آن صورت هیولا است و همان ماده زمینه و بستر برای تغییر و تحولات و تبدل و عروض صور متفاوته است، یعنی در آن ماده این قضیه شكل پیدا می‌كند.