حقیقت وجود خارجی و فصل اخیر اشیاء

توضیح حقیقتِ «لا تکرارَ فی التجلّی»

ایشان مى‌فرمایند كه همان جهت فصل اخیر همان حیثیت نوریت آنهاست در همان مرتبه‌اى كه دارند بدون اینكه در اینجا جنسى باشد و ما‌به‌الاِشتراك خارجى باشد كه در آنجا تركیب انضمامى یا اتحادى موجب تحقق اعیان بشود. نه، خود همان نفس وجود عبارت از همان كیفیت خاصه است كه حقیقت لا تکرارَ فی التجلّی به این نقطه برمى‌گردد كه هر امرى كه آن امر از ذات پروردگار ظهور و بروز پیدا می‌کند فقط یك امر است و مثل و مانند ندارد مثل و مانند را ما تصور مى‌كنیم و مى‌گوییم که این مثل او است ولیكن مثل او نیست و براى خودش یك واقعیت جدایى است. حالا فرض كنید ما این را شبیه به او مى‌دانیم خب شبیه، مثل او نیست. مثل او این است كه همان شی‌ء با همان خصوصیات و با همان كیفیت و با همان وضعیت باشد درحالى‌كه آن شی‌ء براى خودش یك وجود استقلالى دارد و به‌وسیلۀ یك حقیقت ربطیه متصل به مبدأ است، این‌هم براى خودش یك حقیقت و وجود استقلالى دارد و به‌وسیلۀ آن ربطى كه با مبدأ خودش دارد، داراى تعلق به مبدأ خودش خواهد بود و از این نقطه‌نظر تفاوتى در این مسئله ندارد.

پس به‌طورکلی تكرار در تجلى نداریم و همین‌كه شما یك ظهورى را مشاهده مى‌كنید یعنى یك امر واحدى كه مانندى براى او نیست، بعد ظهور دوم را مشاهده مى‌كنید آن‌هم امر واحدى است حتى یك چاپخانه‌اى كه روزى هزار جلد كتاب مثل اسفار بیرون بدهد و همه را یك رنگ، یك شكل، یك اندازه و یك وزن بیرون بدهد، هیچ‌کدام آنها تكرار نیست!

تكرار، یك تعبیر عامیانه‌اى رایج در میان مردم

تكرار یك تعبیر عامیانه‌اى است كه در میان مردم رایج است و براى هركدام وجود استقلالى است. چطور اینكه شما كه از پدر و مادر مکرم و مكرمه و محترم و محترمه و مطوّل و مطوّله زاییده شدید این یك واقعیتى است كه از آن دو بزرگوار، به‌وسیلۀ نفس نفیس شریف حضرت سركار فیض‌آثار ظهور و بروز پیدا كرده است! حالا اگر من‌باب‌مثال شما زاییده شدید و به این دنیا آمدید و رشد كردید و دو یا سه سالى گذشت و دوباره آن بزرگواران خواستند که ظهور خدا را در این دنیا زیاد كنند و باعث تجلّى بیشتر اسم خالقیت و مكوّن و اینها بشوند ...، آیه داریم؛ ﴿هُوَ ٱللَهُ ٱلۡخَٰلِقُ ٱلۡبَارِئُ ٱلۡمُصَوِّرُ لَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰ﴾¹مى‌گویند كه در اینجا ما هم از وسائط هستیم و باید وسائط را به‌كار انداخت! علیٰ‌کلّ‌حال امساك فیض از حضرت بارى قبیح است پس باید امساك فیض نشود!