مرتب سازی:
جلسه ۶۵۹
1اعوذباللَه من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
حکمة عرشیة: قد انكشف لك مما ذكرناه فی هذا الفصل من إشارات سابقة فی بعض الفصول الماضیة أن ما یتقوم و یوجد به الشیء من ذوات الماهیات سواء كانت بسیطة أو مركبة لیس إلا مبدأ الفصل الأخیر لها و سائر الفصول و الصور التی هی متحدة معها بمنزلة القوی و الشرائط و الآلات و الأسباب المعدة لوجود الماهیة التی هی عین الفصل الأخیر
ایشان در مطالب گذشته كه راجع به حقیقیالشیء بحث میكردند كه به صورت هی لا بماده در اینجا مطلب را یك قدری بالاتر از آن مسائل سابقه و در زیرمجموعه آن مسائل سابقه مطلبی را میخواهند این را بیان كنند كه البته خب خود ایشان اشارهای به این مطلب گرچه دارند ولیكن صریحا وارد این مسائل نمیشوند ولكن از این مطلب و مساله انسان میتواند به مطالب دیگری برسد كه نمیدانم آن مطالب موردنظر ایشان بوده در اینجا یا نبوده. علیكل حال مطلبی را كه مطرح میكنند مطلبی است كه قابل برای تعمق و تدبر بیشتر است.
صحبت در این است كه اشكال مرحوم علامه طباطبایی كه در این حواشی در ذیل نسبت به این مساله دارند من خیال میكنم با توجه به كیفیت نگرش به این مساله آن اشكال دیگر وارد نباشد مطلب این است كه ماهیاتالشیء عبارت است از ذاتیات او كه جنس و فصل او را تشكیل میدهند و یا به عبارت دیگر به ضمیمه او آن عوارض خاصهای كه اختصاص به او دارد و به سایر انواع سرایت نمیكند و آنها را شامل نمیشود این را ماهیات میگویند كه یا تعریف شیء به ذاتیات اوست یا به عوارض خاصهای كه فقط در مرحله شناخت سایر انواع را از خود ترد كند و فقط نوع خاصی را باقی بگذارد كه البته با وجود مطالبی كه از بزرگان نقل شده در این زمینه روشن شد كه فصل عبارت از آن شیء خاص مورد توجه ما نیست بلكه یك مسالهای است كه همان جنبه واقعیت آن شیء را این مساله تشكیل میدهد و اوست كه باعث امتیاز بینالشیء و سایر اشیاء دیگر میشود الان برای افراد عادی تفاوتی بین یك گوسفند و بین یك ببر و پلنگ درنده نیست فقط صرف درندگی اوست كه او را از این جدا میكندو این مطالب با این خواندن این كتابها و درسها و مساله و فلان این برای انسان حل نمیشود كه چطور یك گوسفند و یك فرض كنید ابل یك جمل دارای یك همچنین خصوصیتی هست حیوانی است آرام سربهزیر به راه خود میرود حركات خاص دارد ولی یك ببر و شیر درنده این با اینكه او هم حیوان است فهم و مدركات او مثل همه تفاوتی ندارند. ولی اصلا به طور كلی چهرهها متفاوت است، حركات متفاوت است، رفتار متفاوت است، این از چه مسالهای ناشی میشود؟