علیت فصل در تعیّن جنس و رفع شبهات ذهنی

 همه در وجود تو جمع شده‌ا‌ند! آخر یک آدم راجع به امیرالمؤمنین چه دارد مى‌گوید؟! واقعاً آن اشعار سبعه‌ای که راجع به امیرالمؤمنین دارد،² دیگر كدام شیعه مى‌آید یك هم‌چنین حرف‌هایى را بزند؟! ولى وقتى كه به آخر قضیه نگاه مى‌كنیم می‌بینیم این که عمر را مسخره مى‌كند وقتى به مسئلۀ خلافت مى‌رسد، آن مسئله اساسى را یك طورى مى‌گوید كه بالأخره شده ‌است دیگر و نمى‌تواند آن چاقوى قاطع خودش را بگذارد و بین باطل و حق را قطع كند و برائت بجوید، این كار را نمى‌تواند بكند. اینها دیگر نقاط ضعف است. خیلى‌ها همین‌طور هستند. تا این‌طور نباشد فایده‌ و نتیجه‌ای هم ندارد.

ملاک قصر نماز در سفر

تلمیذ: ملاک سفر در قصر نماز در روایات آمده است «مسیرة یومین»³ آن موقع با اسب‌ها و .... شاید خیلی نمی‌شد راهی رفت ولی الآن «مسیرة یومین» شاید چند هزار کیلومتر باشد!

استاد: نه بابا، منظور از مسیرة یومین، طول مسافت است نه مسیرة یومین با وسایل خاص. مسئلۀ مسافرت مسئلۀ دور شدن از منزل است، در دور شدن از منزل فرقى در خود واسطه نیست فقط یك مقدار مسافت مشخص است. اگر پیغمبر الآن بودند براى ماشین الگانس مى‌فرمودند: یك ربع ساعت الگانس.

در «مسیرة یومین» كه راجع به سفر است، در آنجا میزان، دور شدن از منزل مدّنظر است كه سفر به آن مقدار محقق مى‌شود. حالا فرض بكنید كه اگر یك وقتى فقط خر باشد و خرها همه بلنگند و آدم بخواهد با یك خر لنگ به‌جاى اسب سفر كند ـ ما دوباره خر را مثال زدیم، نمی‌دانم چه سنخیتی بین خودمان و خر وجود دارد! مثل‌ اینکه خودمان هم یک چیزی‌مان می‌شود!! ـ حالا این خر لنگان آمد و به‌جای «مسیرة یومین»، ثلاثة ایام این سفر را طى كرد، رسول خدا مى‌گوید: «مسیرة یومین»؟! نه، مى‌گوید: ثلاثة ایام! به‌خاطر اینكه آن مسافتى كه باید طى بشود خب طى نشده است. آن میزان دور شدن كه دیگر نمى‌گویند: شخص در وطن است و مى‌گویند: خارج از وطن است، آن مسافت را مسیرة یومین می‌گویند. فرض كنید اگر یك زمانى در زمان ظهور حضرت مردم به‌جای ماشین سوار موشك شدند، در آن موقع «مسیرة یومین» كه كرۀ ماه مى‌شود و دیگر زمین و استرالیا و فلان نیست!!