جلسه ۶۴۵

 بین استعمال لفظ در خود یك مصداق و مفهوم و بین منظور و مقصود را باید فرق بگذاریم كه انسان یك معنایی را از اول قصد نمی‌كند معنای دیگری را مراد اوست و حتی در مورد ظهورات مراد جدی مولا در بحث كیفیت استخراج و انتزاع مراد اراده از متكلم در آن جا هم این مساله می‌آید كه دو مراد در این جا از استعمال لفظ در متكلم قصد می‌شود یك مراد خود آن موضوع‌له لفظ است یك مراد غرض و منظور و غایت این استعمال است كه غرض و هدف از این استعمال در این جا چیست؟ و در بسیاری از این نكات ادبی است كه انسان از احادیث و متون كلام ائمه علیهم السلام متون اصلی ما قرآن به آن مراد و غرض و هدف و غایت از این مساله باید برسد. این جاست كه یك مرتبه شما می‌بینید فتوا از این رو به آن رو شد كه شما در مواجه با الفاظ احساس می‌كنید كه مقصود و منظور امام علیه السلام فقط صرف القاء این مفهوم نیست بلكه این به معنای القاء یك معنای دیگر یك معنای كلی و سِعِی است كه در قالب روایات مختلف و بیان و تعبیرات مختلف، امام علیه‌السلام آن معنای سعی یا آن معنای خاص را مدنظر دارد و آن را می‌خواهد نسبت به این بیان كند. لذا در خیلی در نكاتی كه در كلمات ائمه علیهم السلام هست خیلی باید دقت بشود.

 یك وقتی من پیش مرحوم آقا بودم چند نفر دیگر هم بودند از قوم و خویشان ونزدیكان، یك مطلبی مطرح شد من دیدم ایشان دارند جواب می‌دهند ولی آنی كه من سراغ دارم از ایشان، این صحبت‌ها نیست، مانده بودم كه آیا نمی‌خواهند مطرح بكنند یا می‌خواهند چه بكنند هی گوش دادیم و صحبت شد، بعد در آخر كه قضیه تمام شد فقط یك كلمه ایشان گفتند یادم نیست قضیه مربوط به چی بود یك كلمه ایشان گفتند، همان یك كلمه مشكل ما را حل كرد و آن یك كلمه از بقیه غفلت شد یعنی همان یك كلمه غفلت با آن یك كلمه تمام این یك نیم‌ساعت تصحیح شد یعنی آن خیلی عجیب است كه چه طور انسان در خود كلام و آن تعابیر باید دقت كند.