
بررسی اجزاء عقلی در بسائط و احکام سقط جنین
تحلیل تفاوتهای ادبی و فقهی در کلام معصومین
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه، ابتدا به بحث دقیق فلسفی پیرامون نفی یا اثبات اجزاء عقلی در بسائط و اشکالات وارد بر نظریات موجود میپردازند. در ادامه، با ورود به مباحث ادبی، تفاوتهای ماهوی میان استعاره و کنایه را تبیین کرده و بر لزوم دقت در فهم غرض و غایت کلام معصومین علیهمالسّلام تأکید میکنند. ایشان با اشاره به اهمیت درکِ دقیقِ عبارات اولیاء الهی، به نقد رفتارهای معاندانه در برابر حق پرداخته و مفهوم ناصبی را در بستر تاریخی و امروزی بازخوانی میکنند. در بخش پایانی، با پاسخ به پرسشهای شاگردان، احکام فقهی سقط جنین را با تکیه بر حفظ سلامت مادر و تعریف دقیقِ «انعقاد نطفه» از منظر شرعی و عرفی بررسی کرده و مرزهای جواز و حرمت آن را در شرایط خاص پزشکی مشخص مینمایند.
بررسی اجزاء عقلی در بسائط و احکام سقط جنین
6لزوم دقت در کلمات و عبارات معصومین و اولیاء
یك وقتى من نزد مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ بودم و چند نفر دیگر هم از قوم و خویشان و نزدیکان بودند و یك مطلبى مطرح شد و من دیدم ایشان دارند جواب مىدهند ولى آنكه من از ایشان سراغ دارم، این صحبتها نیست! مانده بودم كه آیا نمىخواهند مطرح كنند یا مىخواهند چهکار كنند؟ مدام گوش دادم و صحبت شد و دیدم هنوز مسئله به آن چیزی که ما سراغ داریم و به آن کیفیت نرسیده است. بعد در آخر كه قضیه تمام شد، فقط یك كلمه ایشان گفتند! یادم نیست قضیه مربوط به چه چیزی بود، یک کلمه گفتند و همان یك كلمه مشكل ما را حل كرد و بقیه از آن یك كلمه غفلت کردند! یعنى همان یك كلمه [مطلب را عوض میکرد]! با آن یك كلمه تمام این یك نیم ساعت تصحیح شد! یعنى خیلى عجیب است كه انسان چطور باید در خود كلام و آن تعابیر دقت كند. این مسئله در احادیث خیلى مورد نظر است كه چطور امام علیهالسّلام آن مطلب و مسئله را بیان و روشن مىكنند.
بطلان اعمال درصورت عناد با ولایت
اتفاقاً ما یكى از موارد را در مسئلۀ نصب و خلاف بودن دیدیم؛ اگر یادتان باشد در بحث اعادۀ حج وقتى كه از حضرت سؤال مىكند كه من كسى را مىشناسم كه اهل خلاف است و حج انجام داده است، آیا باید دوباره انجام دهد؟ حضرت فرمودند: خدا از او قبول مىكند ولى به نظر من [دوباره] برود بهتر است.1
اما فرض كنید كه در مسئلۀ نصب حضرت فرمودند كه دوباره برود یعنی این [قبول نیست]، خب آنوقت در اینجا افراد طبق معمول گفتند كه در آنجا كه گفتند باید برود این مسئله را مىرساند و در اینجا كه گفتند: نباید برود حمل بر كراهت مىكند و نرفت هم نرفت، خلاف و نصب تفاوتی نمىكند.
- . تهذیب الأحكام، ج 5، ص ۹.
