بساطت وجود و جایگاه آن در استنباط احکام

این [نتیجۀ] مادى فكر كردن است و كسى كه مادى فكر مى‌كند او سر از این چیزها درمى‌آورد. آن عسرى كه نسبت به آنجا است این یك چیز دیگر است؛ منةً على العباد است! خدا مى‌خواهد راحت باشید و اینجا برایتان یك امتیاز و پوئَن¹ هم داده که در سفر كه مى‌خواهید نماز بخوانید دو ركعت كمتر بخوانید، خود ما این‌طور نیستیم؟ وقتى در سفر هستیم می‌گوییم: دو ركعت كمتر بخوانیم که اگر به قم برویم دو رکعت اضافه مى‌شود پس همین‌جا نماز بخوانیم! آن حالت خوشحالى از این تخفیف که خدا گفته که من در سفر به شما دادم تا مثلاً شما یك مقدار تنوع برایتان باشد! والاّ عسروحرج چیست! كدام عسروحرجى مى‌آید که... فقط همین مانده كه تا دو ركعت بخوانى سر دو ركعت بیل به كمرت مى‌زنند، بخوابى لذا باید دو ركعت بخوانی! این حرف‌ها و این چیزها نیست!

خلاصه اینجاست كه باید انسان ادراك و فهمش را نسبت به خود این مبانى تغییر بدهد و فقط همین كتاب را باز نكند از بالاى كوه پایین بیاید كتاب وسائل را باز كند و شروع به طرح مطالب كردن كند بلکه باید برود و یک مقدارى كار كند؛ هم از نظر باطن و هم از نظر ظاهر، مطالب بزرگان و مسائل‌ آنها را ببیند، افكار و ذهنش نسبت به آن مبانى آشنا بشود، آن‌وقت خواهد دید كه كیفیت نظرش نسبت به ادله متفاوت خواهد شد و فرق خواهد كرد.

اللهم صل علی محمد و آل محمد