نظام توحیدی در احکام و قوانین اسلام
تبیین جایگاه توحید در قانونگذاری و روابط اجتماعی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین جایگاه محوری توحید در نظام قانونگذاری و تربیت اسلامی میپردازند. بحث با تحلیل فلسفی پیرامون بسائط و نحوه انتزاع جنس و فصل در حقایق بسیط آغاز شده و سپس به این نتیجه میرسد که تمامی احکام، قوانین و رفتارهای اجتماعی در اسلام، نه به صورت جزیرههای جداگانه، بلکه در یک نظام واحد و پیوسته بر پایه حقیقت توحید استوار هستند. استاد با نقد نگاههای سطحی به احکام، بر ضرورت توجه به روحِ قانون و شرایطِ تحقق آن تأکید کرده و با ذکر مثالهایی از روابط اجتماعی و قضایی، نشان میدهند که چگونه غفلت از این نظام توحیدی، منشأ مشکلات و نابسامانیها در عرصههای مختلف میشود. در نهایت، این جلسه با تأکید بر لزومِ اخفاء گناهان و پرهیز از افشای آن، به عنوان راهکاری برای حفظ طهارتِ ذهنِ جامعه و جلوگیری از اشاعه قبح گناه، به پایان میرسد.
مرتب سازی:
نظام توحیدی در احکام و قوانین اسلام
4پایهگذارى آیات و اخبار و احادیث در راستاى حقیقت توحید
یك روایتى است از پیغمبر صلى الله علیه و آله و سلم كه مىفرماید... اصلاً عجیب است كه چطور تمام روایاتى كه ما نگاه مىكنیم، تمام آیات قرآن و روایات اصلاً همه در راستاى حقیقت توحید پایهگذارى شدهاند! شما اخبار، احادیث، قوانین و مبانىای پیدا نمىكنید كه اینها جداى از این راستا براى خودشان باشند. فرض كنید فلان حكم در اسلام این خصوصیت را دارد و فلان حكم هم براى خودش، نه، این دوتا به هم مربوط است.
یكى از مسائل بسیار مهمى كه امروزه مطرح است و ما إنشاءالله باید به این بحث در باب كتاب ارتداد در اسلام بهطور مبسوط بپردازیم این است كه توجه كردن به یك قانون بدون ملاحظۀ قانون دیگر صحیح نیست، شما فرض كنید این دیوار را رنگ مىكنید حالا اگر شما بهترین نقاش را هم بیاورید براى اینكه این دیوار را رنگ كند خود خبرویّت آن نقاش و ملوِّن بهتنهایی كفایت نمىكند براى این لون و رنگى كه بر این جدار و حائل كشیده شده است مگر اینكه زیرسازى آن جُص و گچى كه در اینجا استفاده شده است و هواى اینجا، مرطوبیتش، خشك بودنش، میزان استحكامش [تأثیر دارد] و اینکه مثلاً آیا وضعیت، وضعیتى است که استقرار دارد یااینكه در معرض زلزله و لرزش است، تمام افرادى كه در اینجا مىآیند و مىروند [اثر دارد] فرض كنید ممكن است یك فضا فضاى سالمی باشد و یك فضا فضاى آلودهاى باشد و افرادى كه در اینجا هستند همه سیگارى هستند و این سیگار در ریه تأثیر دارد تمام این مسائل را منحیثالمجموع باید ملاحظه كرد آنوقت بعد باید گفت: فلان شخص را كه مىآورید و با او قرارداد پیمانكارى مىبندید براى اینكه این دیوار را رنگ بكند چقدر باید از او بگیرید و چه نحوه باید تحویل بدهد.
حالا آن بیچاره اگر آمد پدر خودش را درآورد ولى این گچى كه پشت این هست این گچ مستعدى نیست، خب بعد از پانزده روز تبله1 مىكند و خراب مىشود شما دیگر نباید او را مقصر بدانید چون او مىگوید: من كار خودم را كردم و زحمت خودم را كشیدم ولی این گچ خراب است، یا در اثر زلزله تمام گچ شما ترك خورد خب اگر ترك خورد به من چه ارتباطى دارد؟! زمینه، زمینۀ مناسبی نبود. یااینكه فرض كنید در اینجا افراد سیگارى و فلان و اینگونه افراد رفتوآمد دارند خب دود رنگ دیوار را خراب كرده است. ببینید در یك قضیه و مسئله چطور مسائل و جهات مختلف دخالت دارند براى اینكه یك لون صحیح در اینجا انجام بشود.
- . جدا شدن و ریختن. (محقق)