تحلیل فلسفی تفاوت جنس و نوع در ادراک عقلی

اینكه الآن شما دو ماهیت مختلف و دو نوع مختلف در اینجا مشاهده مى‌كنید و احساس مى‌كنید که اینها با‌هم فرق مى‌كنند و این او نیست و او هم این نیست این از كجا آمده است؟! شما فهمیدید؟! شما داخل كلۀ این گوسفند رفتید؟! گوسفند داخل شكم شما مى‌رود با همین کله و پاچه‌ای که می‌خورید! ولى شما دیگر داخل كله و پاچۀ گوسفند نمى‌روید كه بفهمید این چه خصوصیتى داشته است كه همان لحمیت، همان صوف، همان عظم و همان عناوین و امثال‌ذلك و دَم و اینها در گوسفند به این فرض درآمده است و خصوصیاتش هم بَع‌بَع كردن و كیفیت و حركاتش این است و همین وضع، همین خصوصیت، لحمیت، امثال‌ذلك، صوف، جلد و فلان در این غزال به این شكل درآمده است، علت اینكه به این شكل است، كجاست؟! این را فهمیدیم؟! مسئله، مسئلۀ دقیقى است كه ما به فصول انواع نمى‌توانیم پی ببریم.

اشراف حضوری شرط اطلاع بر فصل انواع مختلفه

فقط كسى به فصل انواع مختلفه مى‌تواند اطلاع پیدا كند كه اشراف او بر این انواع خارجى اشراف حضورى باشد. فقط او مى‌تواند، یعنى کیفیت نزول ارادۀ پروردگار را در تكوّن این نوع خارجى بِالوجدانِ و الإحساسِ و اللمسِ و المشاهدة به یك علم حضورى، این مسئله را ادراك كند كه آن ارادۀ ایجادیۀ بر تحقیق و تکوین صورت نوعیه در مرحلۀ نزول چه ادوار و اطوارى را به خود مى‌گیرد تا وقتى كه در برزخ و مثال به آن شكل مى‌آید و در ماده به این كیفیت ظهور پیدا مى‌كند. چه تغییرات و تحولاتى در این سلسلۀ نزول همین‌طور پیدا مى‌شود كه وقتى مى‌بینید غنم بچه مى‌زاید، بچه‌اش غزال نیست بلکه بچۀ گوسفند همان گوسفند خواهد بود و متولد از غزال همان غزال خواهد بود. این كیفیت نشو و تكوّن جنین در این وضعیت است، حالا نه فقط تکوّن جنین، اصلاً به جنین كارى نداریم مگر گوسفند از اول كه به‌دنیا آمد گوسفند بود؟ غزال از اول غزال نبود! بالأخره یک نقطه‌اى كه این امتیاز بین انواع از آن نقطه شروع شد، وجود دارد و ما بحث را روى آن نقطه مى‌بریم؛ فرض كنید خداى متعال یك غزالى را مى‌خواهد ایجاد كند حتماً نباید این غزال پدر و مادر داشته باشد، خداوند آن را ایجاد مى‌كند.