مرتب سازی:
جلسه ۶۲۷
1اعوذباللَه من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
عرض شد كه این مطلب را باید مورد لحاظ قرار داد كه مسالة لابشرط اطلاقی در خود ماهیت ولابشرط اطلاقی به عنوان قید با هم تفاوت میكنند و همین مساله است كه برای بعضیها موجب اشتباه شده است، تصورآنها بر این است كه لابشرط اطلاقی در نفس ماهیت، همان نفس لابشرط اطلاقی به عنوان قید در قسم برای ماهیت است، لذا اشكالی كه كردند این است كه تقسیم مقسم الی نفسه و الی غیره لازم میآید و از این نظر این تقسیم باطل است مرحوم آخوند از این مطلب شیخ پاسخ میدهند و میفرمایند كه این نكته در اینجا مغفول عنه واقع شده كه لابشرط اطلاقی در خود ماهیت بدون تعبیر لفظی عبارت است از مقسم و همان مقسم است كه به سه قسم تقسیم میشود یا تقسیم میشود به بشرط شی، ماهیت به شرط شیء ماهیتی است كه جنس همراه با فصل كه در آنجا منظور ما از این جنس نوع خواهد بود، یا ماهیت بشرط لا كه خود همان جنس تنها مورد نظر است بدون اقتران با فصل در آنجایی كه ما بخواهیم خود معنای جنسیت یا خود معنای فصلیت را مدنظر قرار بدهیم و جداگانه بر آنها حكم كنیم كه به این ماهیت جنس گفته میشود به ماهیت دیگر فصل گفته میشود و به این ماهیت ذاتی گفته میشود خود ذات به این ماهیت گفته میشود اینها چیزهایی است كه ما روی ماهیت بشرط لا ما صحبت میكنیم و یك قسم هم ماهیت لابشرط شیء و بشرط لا است یعنی این لا هم بر سر نفی میرود و نفی را نفی و سلب میكند و هم بر سر اثبات میرود و اثبات را برمیدارد پس هردو قسم را نفی میكند كه منظور در اینجا همان كیفیت اطلاقی آن مساله است در جنس نیز مطلب به همین كیفیت است یك وقتی شما حیوان را درنظر میگیرید و میخواهید فقط خود همان حیوانیت را تعریف كنید و امتیاز حیوان را از فصل بیان كنید و فرق بین حیوان و سایر اجناس عالیه یا اجناسی كه د ر ردیف حیوان هستند میخواهید بیان كنید در اینجا جنس به معنای شرط لائی است كه همان حیوان باشد یك وقتی منظور شما از حیوان اعم است یعنی چه آن حیوانی كه با فصل در اقتران یكدیگر و در تركیب یكدیگر، نوع خارجی را متشكل كنند یا حیوان تنها و چیز دیگری منظور نظر ندارید فرض كنید میگویید الان چقدر اینجا حیوان است میگویید تا به حال در این مملكت حیوان پیدا نمیشد خب اینكه حیوان پیدا میشود منظور این نیست كه حالا حیوان چهارپا مقصود است یا حیوان دوپا مقصود است بالاخره همه افراد آدمی اینها در جنس مشترك با بقیه از انواع حیوانات هستند حالا به كسی برنخورد بالاخره همه حیوانیم حالا این بیچارهها معصومها و زبانبستهها اینها گناهی نكردند كه ما خودمان را با اینها مقایسه میكنیم و آنها به ما اعتراض میكنند.