تبیین حقیقت مقام هوهویت و جایگاه آن در هستی

فرق نگاه كردن به احوالات بزرگان با دانستن آن

اینكه مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ در اول كتاب توحید علمی دارند كه طلاب و فضلا باید مرتب این سرگذشت بزرگان را بخوانند برای همین است. همین قضیه‌اى كه مرحوم آقا در اول کتاب آوردند اعتقاد من این است كه اقلاً ماهی یك دفعه به این قضیه نگاه كنیم نه‌اینکه بدانیم نه، بااینکه مى‌دانیم بخوانیم. من این‌قدر که خواندم حتى عبارات مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ را حفظ هستم ولى فایده ندارد، باید نگاه كنید [چون] نگاه كردن غیر از دانستن است، ماهی یك دفعه همین حكایتى كه در اول توحید علمى آوردند نگاه كنید. آن‌وقت ببینید تغییر مى‌كنید یا نه؟! فكرتان عوض مى‌شود یا نه؟! جهت‌یابى تغییر می‌کند یا نه؟! مسیر عوض مى‌شود یا نه؟!

تأثیر عجیب مطالعۀ احوال بزرگان و كلمات بزرگان در زندگی انسان

این مطالعۀ احوال بزرگان و كلمات بزرگان و دقت در این عبارات كلیدى بزرگان اصلاً زندگى انسان را تغییر مى‌دهد و تمام دشمنى‌هایى كه با عرفاء می‌شود به‌خاطر همین قضایا است؛ وقتى شخص نمى‌تواند خود را با این قضیه و با این حكایت وفق بدهد شروع مى‌كند [به اشکال کردن که] این عرفاء وحدت وجودى‌اند!

طهارت ذاتی همۀ انسان‌ها

خیلى خب بنده در همین كتاب نوشتم كه اصلاً خود بنده وحدت وجودی‌ام، بفرما بنده نجسم؟! گفتم: الحمدلله بنده یك رساله‌اى در طهارت‌ انسان نوشتم که هیچ كسی نجس نیست حالا هرچه مى‌خواهید به من بگویید، بگویید؛ نجس یا متنجس یا طاهر، ما رساله‌مان را نوشته‌ایم و گفته‌ایم: آقاجان نه گبر نجس است، نه یهودى نجس است، نه كمونیسم نجس است، هیچ كسى در این دنیا نجس نیست. از این نظر خیالتان راحت باشد به سراغ یك چیز دیگر بروید!

جهل فاحش منکرین وحدت وجود!

[فلان آقا در جواب] استفتاء مى‌فرمایند: اگر وحدت وجودی است كافر است! بابا تو نمى‌فهمى وحدت را با «هاء» هویج مى‌نویسند یا «حاء» حوله! اینكه دارم مى‌گویم دروغ نمى‌گویم؛ من با افرادى بودم كه فتوا به نجاست دادند و اصلاً وحدت وجود را نفهمیدند! من با آنها بودم و صحبت كردم، از خودم نمى‌گویم، جداً نمى‌فهمند وحدت را با «هاء» هویج مى‌نویسند یا «حاء» حوله! همین‌طورى می‌گویند که نجس است. بله، اینها كافرند! خدا پدرِ صاحب عروه را بیامرزد كه اقلاً گفت: احتیاط كنیم و نجس نگوییم. حداقل قائل به احتیاط شده است!¹ همه دارند اصلاً به یك وضع دیگر مى‌روند و ما در الفاظ و عبارات مانده‌ایم! بابا دنیا عوض شده دیگر با شعار خداحافظى كرده، مردم به ما مى‌خندند، تا چه وقتی ما باید مضحكۀ مردم باشیم؟! آقا مطلب بیاور رد كن و بگو وحدت وجود به این دلیل مردود است، شعار دادن و اینها نجس هستند و استكان را آب بكشید و... برای چیست؟!