تبیین تفاوت‌های تعیّن و تشخّص در فلسفه

مرحوم پدر ما فرمودند كه اگر دستور استادم نبود یك ساعت در تهران نمی‌ماندم. دروغ هم نمى‌گفت! ایشان بیست و یك سال در مسجد قائم تهران بود و موقعیت و... داشتند. وقتى ایشان به مشهد هجرت كردند من در یك مجلس روضه‌اى كه ائمۀ جماعات تهران حضور داشتند حضور داشتم، آنها بالاِتفاق مى‌گفتند: موقعیت ایشان و مسجد ایشان جایى نبود كه ایشان بخواهد ترك بكند و برود و رها كند. یك نفر مى‌خواست طعنه‌اى هم به ما بزند گفت که ایشان اینجا مریدهایى داشتند! من دیدم نه دیگر كار دارد از قضیۀ امامت جماعت به مرید و اینها مى‌كشد، گفتم كه پس حالا ما هم بگوییم؛ گفتیم: «مرید باید تابع مراد باشد یا مراد تابع مرید باشد؟!» به همه‌شان برخورد و رنگشان قرمز شد! شما همه تابع مرید هستید! آن کسی كه رفت كسى بود که مسجد و همۀ مریدها را رها كرد.

او این‌طور بود. گفت که ما دیگر به مشهد رفتیم و هركسى تكلیفش را خودش مى‌داند و خودش به تكلیفش عمل بكند و وقتى ما یك اسمى از مسجد قائم مى‌آوردیم، ایشان مى‌گفت که من دیگر نمى‌خواهم حتى اسم مسجد قائم را بشنوم! اینها این‌قدر راحت بودند و این‌قدر بى‌تعلق بودند. اینها راه را به ما نشان مى‌دهند، اینها راه را به ما ارائه مى‌دهند و وضعیت ما را این مسائل مشخص می‌کند. حالا اگر ما در این مكتب نباشیم و در دست مكتب‌هاى دیگر بیفتیم، چه چیزی می‌شود؟! آقا هنوز پدرش نمرده است، خودش براى خودش هزارتا لباس، خیمه، عتبه و دستگاه دوخته است! چه كسى به تو مى‌گوید؟! از كجا؟! چه مسئولیتی؟! چه كسى برعهدۀ تو گذاشته است؟! چه‌كار كردی؟! تو خیال كردى همه كاه خوردند، یونجه خوردند و نمى‌فهمند؟! بعد هم دیگر نامه‌ها و اوراق و اجازات یكى‌یكى پشت‌سرهم درمى‌آید و دیگر هیچ، تمام شد؛ فَصارَ کأحدهم!