اهمیت تهذیب نفس در مسیر کمال

مابه‌الاِمتیازی بین انسان و غیر انسان

چرا؟ چون در همان موقع یك نحوه افاضه از باب ﴿كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ﴾ [می‌شود]؛¹ كل یوم نه به‌عنوان هر روز است بلكه در هر دورى از ادوار وجودی، خداى متعال شأنى از شئون خود را ابراز و اظهار مى‌كند و كسى كه در آن دور به آن مطلب نرسیده است به آن مسئله نخواهد رسید و به آن سعۀ وجودى نخواهد رسید و این مسئله در باب مكاشفات خیلى روشن است و افراد و آنهایى كه در مقام فهم و ادراك هستند نسبت به‌ این مطلب مطالب خیلى عجیب دارند كه واقعاً در اینجا مسائل خیلى مهمى است و واى به‌ حال كسى كه روز بعدش از روز قبلش أسوَء باشد، در روایت داریم كه «فَهُوَ مَلعونٌ».² حالا ما ببینیم وضع خودمان و زندگى خودمان و ارتباطات خودمان را به چه نحوى مى‌گذرانیم! این مسئله مابه‌الاِمتیازی است كه بین انسان و غیر انسان است. لذا ما مى‌بینیم افراد در هنگام جوانى آن‌قدر داراى قساوت نیستند، آن‌قدر أنانیت ندارند، آن‌قدر خودمحورى و توغّل در كثرات ندارند ولى هرچه مى‌گذرد [بدتر می‌شوند] این به‌خاطر قرار نگرفتن در مسیر تهذیب است یعنى در سایر مسیرها می‌رود، حالا یا كاسب است و ذهنش فقط در ماده و مادیات مالى و اینها مى‌رود، اگر در غیر از كسب است پس در مسیر اكتساب شئون و اكتساب شخصیت‌هاى كاذب می‌رود و در آن مسیر ذهنش حركت مى‌كند.

توصیۀ علامه طباطبائى به آقای مطهری

یكى از افراد براى كسى تعریف مى‌كرد و او به یك واسطه به من گفت كه یك دفعه مرحوم آقاى مطهرى با یك نفر به قم برای دیدن علامه طباطبائى ـ رضوان الله تعالی علیه ـ آمده بودند، آن موقع لابد ایشان زیاد منبر مى‌رفتند و صحبت و سخنرانى مى‌كردند مرحوم علامه به آن شخص مى‌گوید که به آقاى مطهرى بگویید که كمتر منبر برود و یک مقداری بیشتر به خود بپردازند! ببینید این شخصی مثل علامه طباطبائى را مى‌خواهد که این مطلب را بگوید، حالا اگر دیگران باشند می‌گویند که بفرمایید تبلیغ اسلام بروید، هرچه بیشتر بهتر است!