ماهیت و کیفیت ثبوت آن در مراتب وجود

بنابراین ماهیتی هم که در اینجا هست آن ماهیت دیگر یک امر عدمی نیست و همین‌طور ماهیت یک امر مادی نیست. ماهیت در آنجا عبارت از همان حد و مرتبه‌ای است که برای وجود در آنجا این مسئله قرار داده شده و آن حد و مرتبۀ وجودی دارای اشتداد و ضعف است یعنی همان میزانی که آن شیء متعین خارجی واجد آن مرتبه و حالت برای این است آن میزان عبارت از همان ماهیتش است. آن مقداری که در خود، توان می‌بیند حکایت از آن مسئله می‌کند.

دیده‌اید در مسابقات کشتی که می‌خواهند کشتی بگیرند فرض کنید که پنجاه کیلو را با پنجاه کیلو می‌گذارند. شصت کیلو را با شصت کیلو می‌گذارند هشتاد کیلو را با هشتاد کیلو می‌گذارند و با توجه به وزن هر شخصی یکی درمقابلش می‌گذارند. آن کسی که الآن کشتی‌گیر است و پنجاه کیلو وزنش است، او را نمی‌آورند درمقابل کسی که هشتاد کیلو است قرار بدهند. چرا؟ چون نمی‌تواند او را زمین بزند. او را باید کسی زمین بزند که هشتاد کیلو وزنش باشد. آن کسی که دارای وزن بالا هست مثل بعضی‌ها که وزن‌های بالای 180 و دویست دارند این هشتاد کیلویی را که نمی‌آورند با یک هم‌چنین وزنی مسابقه بدهد، درمقابل او باید فردی باشد که بتواند قوام کند. ملائکه‌ای که در تحت فرمان حضرت عزرائیل هستند این خصوصیت را دارند ـ این را متوجه باشید! ـ که هرکدام از اینها این‌طور نیستند که هر یک ملک بتواند به سراغ هر کسی برود.

تناسب ملائکۀ مرتبط با افراد براساس سعۀ آنها

هرکدام از افرادی که در این دنیا هستند به میزان سعۀ نفسانی و به میزان قدرت وجودی‌ای که دارند و به میزان آن حالاتی که دارند ـ چه حالاتی باشد که حالات مجرده باشد یا غیر مجرده ـ به متناسب با آنها یک ملکی که آن ملک بتواند از عهدۀ این بربیاید می‌رود نه‌اینکه یک ملکی که در تحت نظر حضرت عزرائیل است و برای فلان پیغمبر می‌رود، همان برای [پیغمبر دیگر] می‌رود [بلکه] هرکدام از اینها از نقطه‌نظر انتزاع به آن میزانی که در تحت قوای آنها هست به همان میزان با افراد ارتباط دارند و این‌طور نیست که از نظر سعۀ وجودی قدرت تمام ملائکه نسبت به کارهایی که انجام می‌دهند به یک نسق و به یک کیفیت باشد.