
تحلیل اشتداد و ضعف در جواهر و اعراض
بررسی تفاوتهای ماهوی و مراتب کمالی در موجودات
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی پیرامون کیفیت اشتداد و ضعف در جواهر و اعراض میپردازند. بحث با تحلیل تفاوتهای ماهوی میان کیف، کم، عدد و مقدار آغاز شده و به این پرسش پاسخ میدهد که آیا اشتداد و ضعف تنها در عوارض جاری است یا جواهر نیز دارای مراتب کمالی هستند. در ادامه، با نقد نگاههای سطحی به مفاهیمی همچون «انسان کامل»، تفاوتهای بنیادین در مراتب وجودی افراد بررسی میشود. استاد با تأکید بر لزوم حریت فکری فقیه در برابر ارتکازات عرفی، نشان میدهند که چگونه حقیقت انسانیت میتواند در افراد دارای مراتب متفاوت باشد. این جلسه با استناد به سیره اولیای الهی و کلام امیرالمؤمنین علیهالسلام، بر اولویت اصلاح نفس بر مصالح دنیوی تأکید کرده و مسیر صحیح تفکر در حقایق وجودی را برای سالک ترسیم میکند.
تحلیل اشتداد و ضعف در جواهر و اعراض
9حضرت میگوید که من دنبال آخرت خودم دارم میگردم و از صدقۀ سر من شما چندتا دارید به یک نوایی میرسید والاّ اگر مسئلۀ تکلیف و فلان نبود اصلاً شما را رها میکردم تا پی کار خودتان بروید! حکومت را از من میگیرید؟! خاک بر سرتان! حکومت را همانهایی بروند بگیرند که حاضر شدند برای رسیدن به حکومت پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم را از بالای کوه در دره بیندازند!1 از من میخواهید حکومت را بگیرید؟! ما دنبال یک جایی بودیم که برداریم و برویم حالا الحمدلله خدا بهدست شما برای ما مهیا کرد خیلی از شما ممنونم! به دل امیرالمؤمنین نگاه بکنید این را میگوید ولی ظاهر خب یک طور دیگر میگوید! [میگوید:] خدا شما را چه میکند و از شما مؤاخذه میکند و دین پیغمبر را تحریف کردید و اینها ولی دلش میگوید که بابا ما دنبال یک همچنین چیزی بودیم خدا حالا بهدست شما برای ما فراهم کرده است! و این را ما باید عبرت بگیریم و در جاهای دیگر بهکار ببندیم! این مسئله است! حالا ایشان میگویند که نه! مثل اینکه ایشان هم به دردهایی مبتلا شده است!
خیلی برای تمام شدن عجله نداریم ظاهراً دارد تمام میشود! چند صفحه بیشتر نمانده است.
مکه رفتنشان هم در این بعثه و آن بعثه؛ بعثۀ حضرت آیةالله العظمی و تابلو در خیابانهای مکه و... «و کُلٌّ یَجُرُّ النّارَ إلى قُرصِه.»2
أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد
- . المغازى، ج 3، ص 1042 ـ 1044؛ سيره الحلبيّه، ج 3، ص 162؛ بحار الأنوار، ج 6، ص 629؛ امام شناسی، ج 10، ص 282.
- . مجمع الأمثال، ج 2، ص 100:
ضربالمثلى است در کلام عرب. سالک آگاه، ص 64:
هر شخص آتش تنور را به سمت نان خود سوق مىدهد.
