جعل به ماهیت و نقد نظریه صیرورت

یکسان بودن مشیت پروردگار برای همه

ابتلاء انسان به میزان ایمانش

خدا می‌گوید که این مشیت برای همه یکسان است و اختلافی در این مسئله نیست. برای همه این مشیت هست! این‌طور نیست که حالا چون من این را امام قرار دادم ملائکه بیایند بادش بزنند! یا چون پیغمبر است در کنار نهر آب و حورالعین و اینها باشد! نه. گرفتاری او از همه بیشتر است. ابتلائش از همه بیشتر است. روایات داریم که به هر مقدار که ایمان و عمل صالح بالا برود ابتلاء هم بالا می‌رود.¹

تلمیذ: چرا در بعضی جاها ظاهر می‌کنند؟!

علت ظهور و بروز بعضی خوارق عادات از معصومین علیهم‌السّلام

استاد: خب اینها صلاح می‌دانند. در بعضی موارد بالأخره برای مردم و برای هدایت [انجام می‌دهند]. اگر امام ظاهر نکند پس فرقش با غیر و مردم چیست؟! مردم می‌گویند: خب همان ابوحنیفه هم همین حرف‌ها را می‌زد. باید امام صادق علیه‌السّلام بگوید که تو فلان کار را کردی و... . امام در مقام تبلیغ و در مقام احتجاج هست. علت شهادت امام جواد علیه‌السّلام چه بود؟ آن مجلس یحیی بن اکثم بود و آن علت شد. حالا امام جواد که می‌داند این مجلس منتهی به حسادت یحیی بن اکثم می‌شود و موجب شهادت می‌شود، حالا جواب سؤال‌ها را ندهد؟! اگر ندهد امامت زیر سؤال می‌رود. می‌گوید: من شهید بشوم بهتر است یا امامت زیر سؤال برود؟! اگر در آن مجلس معتصم که همۀ افراد و علما و اینها بودند امام جواد جواب نمی‌داد طبعاً شهید هم نمی‌شد. پیش بقیه محکوم می‌شد و همه هم می‌خندیدند و خوشحال می‌شدند حضرت هم شهید نمی‌شد. آیا باید این کار را بکند؟! امامت زیر سؤال می‌رود لذا می‌گوید: من شهید می‌شوم، بشوم! این مجلس را معتصم تشکیل می‌دهد. هزار سؤال هم می‌کند، یحیی بن اکثم و بقیه هم خیط می‌شوند ولی امامت محفوظ می‌ماند.²

ائمه همه همین‌طور بودند و اصلاً یکی از مسائل ائمه که گاهی صحبت می‌کردند همین بود. بسیاری از قضایایی که باعث شهادت ائمه می‌شد مسائلی بود که با دست خودشان به‌وجود می‌آوردند و چاره‌ای هم نبود؛ چاره‌ای نسبت به اینکه باید مسئله به این کیفیت باشد، ابتلائش را هم باید بکشند، شهادتش را هم باید بکشند و این مسئله هست.