تبیین رابطه وجودی میان عالم مجردات و عالم ماده

وقت اداء نماز شب اول قبر!

آن‌وقت دیگر اینجا خیلی از روایات توجیه می‌شود؛ من‌باب‌مثال نماز شب اول قبر که همان نماز وحشت باشد. این نماز وحشت اصلاً شأن نزولش چه وقتی است؟ آیا همان شبی است که دفن می‌کنند یا آن شبی است که این شخص فوت کرده است؟! آن شبی که دفن می‌کنند نیست آن شبی که این شخص فوت می‌کند همان شب نکیر و منکر به سراغش می‌آیند حالا اگر یک جنازه را یک سال روی این مدرسه فیضیه بگذارند آیا نکیر و منکر پایشان را در مدرسه نمی‌گذارند و منتظر هستند تا دفن شود؟! پس این دیگر از حساب‌و‌کتاب راحت است؟! دیگر هر کسی وصیت کند هیچ‌وقت مرا دفن نکنید و در پشت بام بگذارید نکیر و منکر و اینها که می‌گویند، فقط در زیر زمین کار دارند و بالای زمین کار ندارند. نه! آقا این‌طوری نیست برای آنها بالای زمین و پایین و وسط یکی است و تفاوتی نمی‌کند! تا طرف بمیرد آنها یا با گرز یااینکه با گل و ریحان و اینها بلند می‌شوند و سراغ آدم می‌آیند و به لباس و اینها هم کاری ندارند، به هیچ چیزی کاری ندارند، اگر با یک عمامه این‌قدری هم در قبر بروی آنها می‌آیند می‌نشینند حالت چطور است. امام و پیغمبرت را برای ما بگو و خدایت را برای ما بگو! دیگر آنجا حضرت آقا و آیة‌الله همه پی کارش می‌رود تمام اینها ﴿كَسَرَابِۢ بِقِيعَةٖ يَحۡسَبُهُ ٱلظَّمۡ‍َٔانُ مَآءً﴾¹ می‌رود و طرف فریداً وحیداً منتظر است ببیند که عاقبت کارش و نتیجۀ اعمالش در این دنیا چه بود؟! آنها سرشان کلاه نمی‌رود! خدا به داد برسد!

امکان تقدم و تأخر در اداء نماز وحشت

حالا فرض کنید یک نفر نماز وحشت را دو روز به تأخیر انداخت یااینکه این نماز وحشت را زودتر خواند درحالی‌که هنوز شخص در سکرات هست و این تصور کرد که او فوت کرده و به او گفتند و آمد نماز وحشت خواند. آیا این نماز وحشت دیگر تأثیر ندارد؟! طرف هنوز نمرده است! تا نمرده این نماز وحشت را برای چه کسی می‌خواهد بخواند؟! هنوز وقتش نشده مثل اینکه شما نماز را قبل از وقت بخوانید مجزی نیست و بعد که متوجه بشوید این نماز قبل از وقت خوانده شده باید اعاده یا قضاء کنید. بله، اگر آخر وقت باشد و به‌اندازۀ یک رکعت، در آنجا اجازه دادند و نماز را مجزی می‌دانند والاّ نماز قبل از وقت مجزی نیست نماز بدون طهارت مجزی نیست. هیچ‌کدام مجزی نیست. نماز قبل از فوت چطور می‌شود؟! یا نمازی که بعد انسان می‌خواند؛ مثلاً یک هفته بعد طرف متوجه می‌شود که شخصی مرده است می‌گوید: حالا دیگر وقتش گذشته است و دیگر فایده ندارد. نه، همۀ اینها فایده دارد. چرا فایده دارد؟! چون آن چیزی که به آن میت می‌رسد، در حقیقت فعل ظاهری و مادی او نیست بلکه همان حقیقتی است که آن حقیقت و آن واقعیت مثالی است که او برای میت مفید است و در آن دنیا ملائکه با مثال میت کار دارند، نه با بدن ظاهری که شصت کیلو یا هفتاد کیلو بوده و در قبر گذاشتند، با او کاری ندارند. آنچه را که با او کار دارند و از او سؤال و جواب می‌کنند عبارت از نفس اوست.