نقد و بررسی دیدگاه‌های پیرامون تعلق جعل به ماهیت

صاف بگویم که این‌قدر به من نگاه نکنید، یک چیز ساختگی است! خلاصه خیالتان را راحت کنم خودشان هم نفهمیدند که چه چیزی دارند می‌گویند! حالا ما با این توضیحاتی که دادیم خیالتان را راحت کردیم! یک چیزی است که نه من فهمیدم و نه خود آخوند فهمیده و نه خود گوینده‌اش فهمیده هیچ کسی نفهمیده که این چرت‌وپرتی که دارند می‌گویند چیست! صد رحمت به اشراقیین که می‌گویند: وجود برای خدا است و بقیه همه ﴿كَسَرَابِۢ بِقِيعَةٖ يَحۡسَبُهُ﴾¹ یا مشائین می‌گویند که وجود آمده همه کاری کرده است و ماهیتِ مستنده چیست؟! راه رفته چیست؟! این می‌خواهد آن‌طوری بشود چیست؟! مگر ماهیت از خودش اختیار اراده دارد که خودش را حرکت بدهد و از آن مرتبۀ امکان به مرتبۀ استناد [برساند]؟! یا جعل به او تعلق گرفته یا نگرفته است ننه مرده! این حرف‌ها چیست می‌زنید؟! آخر یک ماهیتی داریم فقط مفهوم است و یکی هم داریم که همین وجود خارجی است و این وسط یک چیزی هست که نه من می‌فهمم نه تو می‌فهمی و آن که حلال‌زاده است فقط می‌بیند و متوجه می‌شود و بقیه نمی‌فهمند!! آخوند هم خودش می‌گوید که ما نفهمیدیم این وسط اینها چه دارند می‌گویند؟! اتصاف ماهیت به‌ وجود، اتصاف هم یک امر ذهنی است. بله، وقتی که ماهیت مشمول برای جعل واقع شد متصف به‌ وجود است و از آن مرتبۀ تصوری بیرون آمد و پا به مرتبۀ خارج گذاشت و حالا ماهیت متصفۀ به‌ وجود شد و با قبلش فرق کرد، این را هر ننه قمری هم می‌داند!! اما اینکه حالا از آن مرتبۀ توهم و تصورِ تنها بیرون بیاید و هنوز هم وجود خارج پیدا نکرد، این وسط متصف به اتصاف به جعل و به وجود بشود حالا جعل به این تعلق بگیرد این یک چیزی است که ظاهراً فقط خودشان باید بیایند حل کنند نکیر و منکر هم نمی‌فهمند! این کلام، کلام این افراد و نقض مرحوم آخوند بود.