امکان ذاتی و استعدادی در نظام هستی

کیفیت ردالشمس توسط امیرالمؤمنین علیه‌السّلام

بنابراین این مطلب دخل‌وتصرف باید اختصاص به خود او داشته باشد درصورتی‌که بخواهد دخل‌وتصرف در چیز دیگر نشود. مثلاً فرض کنید در ردّالشمس¹ که شد یا در شقّ‌القمر که پیغمبر کردند² آیا این ردّالشمس به خود شمس تعلق گرفت؟! یعنی دخل‌وتصرف در نفس شمس تنها بود یا در سایر منظومۀ شمسی و ستارگان و اینها هم دخل‌وتصرف شد؟ می‌توانیم بگوییم که اصلاً به‌طورکلی امیرالمؤمنین علیه‌السّلام کلّ نظام آسمان‌ها را در یک لحظه متوقف کرد. می‌توانیم بگوییم که این کار را کرده است یعنی هیچ تفاوت در کم و زیاد بودنش نمی‌کند. آن کسی که شمس را برمی‌گرداند این قدرت را دارد که در کرۀ قبلی آن‌هم تصرف کند و در کرات دیگر هم تصرف کند. چون یک مجرای اراده هست و یک اراده می‌کند و این نظام را به همین وضع نگه می‌دارد نه‌اینکه حالا خیال کنید چون ردّالشمس کرده است پس زورش به بقیه نمی‌رسد و مثلاً چون خورشید یکی است حضرت این کار را کرده‌اند. نه، وقتی کسی این کار را انجام می‌دهد یعنی احاطۀ بر اصل دَوران کرات دارد. معنای آن این است. یا می‌توانیم بگوییم که نه، به کرات دیگر کاری نداشته و شمس را در یک موقعیت نگه داشته و بعد او را به آن حرکت طبیعی و عادی خودش ملحق کرده است. هردو نحو می‌شود منتها ما که نمی‌دانیم! باید از خود حضرت سؤال کنیم که شما این وسط چه‌کار کردید؟! یااینکه پیغمبر که ماه را شقّ‌القمر کرد و نصف آن آمد هفت دور چرخید و نصف دیگر سر جایش ایستاد و بعد رفت باید از خود آنها بپرسیم که یا رسول‌الله شما که این کار را کردید لِمّ قضیه یا رمزی چیزی به ما هم می‌گویید یا نه؟ بگویند که حالا به شما بگوییم فایده‌ای ندارد خودت باید [انجام بدهی و به این مقام برسی].