تبیین کیفیت اعجاز و نقش علل در تحقق معلول

امام علیه‌السّلام با ارادۀ خود یک شیء خارجی و مادی را در خارج محقق کرده است که دارای وزن است. او چه‌کار کرده است؟! آن اصل الوجود را که وجود بالصرافه است به عین خارج مبدل کرده است همان‌طوری‌که همان اصل الوجود مبدل به وجود مبارک سرکار فیض آثار مناقب شعار شده است که الآن در خدمتشان نشسته‌ایم!! این اصل الوجودی که مشاهده می‌کنیم و این وجودات خارجی، همه به آن اصل الوجود ارتباط دارند منتها این معلول و عین و مادۀ خارج در اینجا در ماهیت مترتب بر سلسلۀ علل بوده است و کاری که امام می‌کند این است که این شیئی را که [ایجاد] می‌کند بدون سلسلۀ علل عارضی انجام می‌دهد نه‌اینکه این خارج از سلسلۀ علل است، سلسلۀ علل سر جای خودش محفوظ است!

اعجاز؛ خروج از سلسلۀ علل ظاهر و مقارنات و حوادث عرضیه

بنابراین در مسئلۀ اعجاز خروج از سلسله علل نیست بلکه آنچه که هست خروج از سلسلۀ علل ظاهر و مقارنات و حوادث عرضیه است، از آن خارج می‌شود اما در سلسلۀ علل هست؛ همان جبروت، لاهوت، ملکوت، مثال و عالم برزخش هست تااینکه به این عین خارجی می‌رسد! اشکالی پیش نمی‌آید. آیا امام رضا علیه‌السّلام نمی‌تواند یک انسان درست کند؟! می‌تواند یا نمی‌تواند؟! می‌تواند. سریع درست می‌کند. چطور شیر را توانست درست کند، همان‌طوری آدم درست می‌کند. مگر شیر چیست؟! شیر دارای جسم، بدن و ماده است و از آن‌طرف دارای نفس و روح است و نفس او نفس حیوانی است. انسان همان را دارد به‌اضافۀ اینکه دارای نفس الهی و خلیفةاللهی است! همان ارادۀ کلی که از پروردگار بر ایجاد آدم تعلق گرفته است غیر از این است که همان ارهاص¹ و صدفه و دفع در خارج بوده است؟! غیر از آن است؟! آن اراده‌ای که بر خلقت حضرت عیسی تعلق گرفته است غیر از آن است که خارج از این سلسلۀ علل بوده و به نفس اراده، آن روح از عالم روح که ﴿نَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي﴾² از آن عالم نفس به این کیفیت درآمده است؟! مادۀ‌ آن که کاری ندارد و آن روح هم که همان جا به همان کیفیت پایین می‌آورد و در قالب این ماده در خارج مجسم می‌کند. چه اشکال دارد؟! واقعاً چه تفاوتی می‌کند؟! چه فرقی می‌کند؟!