
حقیقت وجود و عدم معرفت به ماهیت اشیاء
تبیین نسبت میان وجود واحد و تعینات خارجی موجودات
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دیدگاه ابنسینا پیرامون عدم امکان شناخت حقیقت و ماهیت اشیاء میپردازند. بحث با این محور آغاز میشود که همانگونه که حقیقت وجود برای ذهن قابل ادراک نیست، موجودات نیز که مظاهر و تعینات آن حقیقت واحد هستند، دارای حقیقتی فراتر از مفاهیم ذهنی میباشند. در ادامه، استاد با استفاده از تمثیل صوت و حروف، نسبت میان وجود واحد و ظهورات کثیر آن را تشریح کرده و تفاوت میان علم ذات به خود و علم ذات به شئونات را تبیین میکنند. این جلسه با بررسی تفاوت میان فصل منطقی و فصل اشتقاقی و تأکید بر اینکه وجود یک واقعیت عینی و خارجی است، نه مفهومی اعتباری، به پایان میرسد. هدف اصلی این مباحث، گشودن دریچهای به سوی معرفت حضوری و درک این حقیقت است که شناخت حقیقی اشیاء تنها از طریق اتصال به ملکوت و عبور از ظواهر ممکن است.
حقیقت وجود و عدم معرفت به ماهیت اشیاء
6خب ما چه میفهمیم که حالا این که دارد میخندد قضیه چیست؟! به ریا و نفاق میخندد یا روی شاکله و اصل و صفاست؟! این را از کجا میشود تشخیص داد؟! از کجا میفهمیم؟!
مرحوم آقا میگفتند که یک روز با آقای حداد ـ رضوان الله تعالی علیهما ـ در کربلا بودیم یکی آمد رد شد، ایشان یک نگاه کردند و گفتند:
عجب نفس کافر و معاندی دارد!1
خب این اینطوری میگوید ولی بعضیها نگاه میکنند و شروع به گریه کردن میکنند و میگویند: چه سیمای روحانیای دارد، چه جلال و عظمت و ابهتی دارد! او چه دیده و مردم چه میبینند؟! این چه احساسی میکند؟! اگر به قیافه هست که این همین است و چیزی غیر از این ندیده است! او یک نگاه میکند و تا تَه را میبیند؛ یکی میآید یکی را میبیند و میگوید که این امام زمان است! اتفاق افتاده است ها! بنده شخصش را هم میدانم، از علما بود، از بزرگان بود، از اهل راه بود و بهحساب خودش آدمشناس بود. میگفت: این امام زمان است. آقای حداد میگوید: خب برویم امام زمان را ببینیم. یک جعبه شیرینی هم خریدند با مرحوم آقا میروند او را ببینند. همینکه آقای حداد در را باز میکنند میگویند: این الاغ امام زمان است؟! بعداً معلوم شد که این امام زمان چهکار میکند! ازجمله کارهایی که میکرد این بود که زنانی که حامله نمیشدند ایشان حامله میکرد! دعایی میخواند، طلسمی داشت، چه بوده حالا بماند! این افتضاحش از بغداد سر درآورد!
مسئله چیست؟! این چیست که یکی با یک ماه رفتوآمد نمیفهمد و یکی با یک نگاه میگوید: این الاغ امام زمان است؟! او به همه چیز اشراف دارد. او نگاه میکند میگوید: این مرد از همه چیز گذشته است؛ از نفس و دنیا و ریاست گذشته است اما این نگاه میکند میگوید: عجب نفس کافری دارد! این چه میبیند و او چه میبیند؟!
- . مطلع انوار، ج 1، ص 210.
