تبیین تفاوت وجود واجب و ممکنات
بررسی امتناع اتصاف ذات باریتعالی به قیود و حدود وجودی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی پیرامون تفاوت وجود واجبالذات با وجودات امکانیه میپردازند. محور اصلی بحث، اثبات این نکته است که ذات باریتعالی به دلیل بساطت و صرافت وجودی، از هرگونه قیود نقصانی و اوصاف عدمی که در ممکنات وجود دارد، منزه است. استاد با بررسی نمونههایی از امتناع حمل انحاء وجودات بر یکدیگر، مانند امتناع حمل وجود جوهری بر عرض یا وجود مفارق بر مادی، استدلال میکنند که وجود واجب نیز به دلیل مرتبه اعلای وجودی، قابل اتصاف به حدود و تعینات ممکنات نیست. در ادامه، ضمن نقد دیدگاههای سطحی در باب اشتراک وجود، بر اصالت وجود تأکید شده و تبیین میشود که چگونه ممکنات با وجودِ عارضی خود، همچنان در ذات خویش فقیر و نیازمند به علت باقی میمانند و این تفاوت هویتی، مانع از خلط میان وجود واجب و ممکن است.
مرتب سازی:
تبیین تفاوت وجود واجب و ممکنات
7بیان علت عدم امکان لحاظ وجودات امکانیه و ممکنات در وجود واجب
بنابراین ماحصل این پاراگرافی که ایشان در اینجا ذکر کردند این شد: همانطوریکه بعضی از انحاء وجود را نمیشود بر بعضی دیگر حمل کرد، جوهر را نمیشود بر عرض حمل کرد، هیولا را نمیشود بر صورت حمل کرد، کیف را نمیشود بر کمّ حمل کرد و یااینکه نمیشود عدم خاص را بر وجودات غیر قار بالذات مثل حرکت و زمان حمل کرد همینطور وجودات امکانیه و ممکنات را نمیشود در وجود واجبی لحاظ کرد. چون وجود واجبی، وجود بحت و بسیط است و صرافتی که در وجود واجبی هست مانع است از اینکه حدود نقصانیه بخواهد در آن حدود واجبی رسوخ پیدا بکند. این نتیجه و ماحصل این مطلبی است که ایشان فرمودند.
أللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد