بررسی امتناع اعاده معدوم و لوازم آن

حالا اگر این زید نه کم داشت و نه وضع داشت، آیا اصلاً این زید را می‌دیدید؟! اگر صورت آقای ... که کیف برای لون است بی‌ لون بود و مادۀ او هم مجرد محض شده بود، وقتی این‌طور بشود دیگر از چشم ما غایب می‌شود و دیگر نمی‌توانیم ببینیم، حلال‌زاده می‌بیند!! یااینکه فرض کنید کمیّت ازبین برود و این وجود شریف نازنین کمیت خود را ازدست بدهد، دیگر کسی نمی‌تواند ایشان را ملاحظه کند حالا چه کمیت کلیه یا کمیت جزئی فرق نمی‌کند. کلٌ بِحَسبِه و بِموقِعیَتِه و بِوَقتِه! در کار مشکل پیدا می‌شود، خیلی اختلاف پیدا می‌شود و کار مشکل می‌شود و کار به جاهای باریک کشیده می‌شود! بنابراین نباید این عوارض را سرسری بگیریم، همین عوارض است که باعث می‌شود ادراک کنیم و بین یک شیء و یک شیء خارجی تفاوت قائل بشویم! دست‌کم هم نباید بگیریم!

تلمیذ: ضربان قبل نسبت به بدن ...

استاد: ما یک حرکات فیزیکی و یک سلسلۀ علل و عوامل فیزیکی داریم، اینها تابع شرایط محیط است، این را قبول داریم. ما که الآن در یک هم‌چنین وضعیت مزاجی و فیزیکی قرار داریم، اعصابمان به این کیفیت است، جهاز هاضمه به این کیفیت کار می‌کند و مغز با این کیفیت کار انجام می‌دهد، تمام اینها معلول برای شرایط مناسبی است که خداوند این شرایط مناسب را در این محیط برای ما فراهم کرده است، اینها معلول برای این علت است. حالا اگر ما از تحت این شرایط بیرون بیاییم و یک مقداری بالا برویم، اول چیزی که می‌شود از تمام روزنه‌های بدنمان خون بیرون می‌زند! همین‌که یک مقداری از جاذبۀ زمین خارج بشویم [این‌طور می‌شود]. اینکه الآن از بدنتان خون نمی‌آید به‌خاطر این است که جاذبۀ زمین خون را در بدن شما نگه داشته و باعث شده است سلول‌های بدن، آن جهت التصاقیۀ خودش را حفظ کند و نگذارد که آن خون و آن مواد [بیرون بریزد]. خون سلول‌ها را به‌هم نمی‌چسباند. ماده‌ای شبیه آب دریا است که بین سلول‌هاست و آن ماده واسطۀ بین جذب اکسیژن و مواد از خون و رساندن به سلول‌هاست. الآن آن ماده را چه چیز نگه داشته است؟! جاذبه. بسیاری از افراد وقتی به کوه دماوند می‌روند به آن بالا که می‌رسند شروع به خون دماغ کردن می‌کنند چون از جاذبه کمی بالا آمدند، هوا در آنجا لطیف است و آن ثقالتی که باید داشته باشد ندارد. حالا شما کمی بالاتر بروید، از تمام وضعیت بدنتان خون بیرون می‌زند و نمی‌تواند تحمل کند. یک مقداری بالاتر بروید [وضعیت سخت‌تر می‌شود]. فرض کنید شما را در فضای بالای جوّ رها کنند، اصلاً متلاشی می‌شوید! چرا؟ این اصلاً ارتباطی به زمان ندارد بلکه به شرایط محیط ارتباط دارد و محیط برای این وضع موجود، ناسازگار است.