محال بودن اعاده معدوم و تکرار در تجلی

فرض کنید نطفه‌ای در شکم و در رحم مادر منعقد می‌شود. برای تحقق او احتیاج به سلسلۀ علل هست. اولاً فرض کنید وضعیت مادر چطوری است؟ غذاهایی که در این مدت خورد چه قسمی بود؟ نحوۀ فعالیت او در این مدت به چه کیفیت بود؟ و در چه شرایطی در این مدت قرار گرفته است؟ ببینید همۀ اینها علل جزئیه هستند که در تکوّن این جنین نقش دارند و بعد به چه نحوی و به چه خصوصیتی تغییراتی و تبدلاتی انجام خواهد شد. می‌گویند که اگر مادر بعضی چیزها را بخورد حملش یعنی فراغت و زایمانش به تأخیر می‌افتد. ما سابق این‌طور شنیدیم و نمی‌دانستیم. می‌گویند که اگر گوشت شتر بخورد [مدت حملش] ده‌ماهه و یازده‌ماهه می‌شود. گوشت گوسفند بخورد یک طور است و گوشت گاو بخورد [یک طور دیگر است] خلاصه هرچه بخورد یک قسمی و یک خصوصیتی دارد.

تلمیذ: پس این عرب‌ها همه دیر به دنیا می‌آیند مثلاً سابق که گوشت زیاد می‌خوردند حتماً بنا بر این إنّاً کشف می‌کند!

استاد: بله دیگر این‌هم همین‌طور است. حالا یا می‌شود شرایط آب‌وهوا و اقلیمی را هم درنظر گرفت حالا آنها به یک قسمی شاید آن‌قدر [گوشت] خوردند که دیگر در ژنشان اصلاً اثر نمی‌گذارد ولی دیگری بخورد [اثرگذار است]. علیٰ‌کلّ‌حال یک مسئله‌ای بوده است. حالا چه شرایطی در این به دنیا آمدن تحقق پیدا می‌کند که اگر ما عالم به این سلسلۀ علل باشیم می‌توانیم دقیقاً و ثانیۀ این وضع حمل را مشخص کنیم که این سلسلۀ علل و این تأثیراتی که بر روی جنین قرار بگیرد او را به یک کیفیتی درمی‌آورد [که وضع حمل] هفتۀ بعد است، هشت روز بعد است، ده روز بعد است یااینکه پنج روز بعد است. اصلاً خیلی‌ها اشتباه می‌کنند مثلاً می‌گویند که آقا [وضع حمل] دو هفتۀ دیگر است اما [بچه] هفتۀ [اول] تشریف می‌آورد یا می‌گویند که هفتۀ دیگر است اما یک ماه پدر و مادر بیچاره را سرکار می‌گذارد و امثال‌ذلک!! ـ اینها برای دوستان و رفقایی که مبتلا هستند و یا بودند و یا خواهند بود إن‌شاءالله که این سلسلۀ علل ادامه پیدا کند! ـ علل متعددی داریم، علل فاعلی و مُعدّه داریم مقارنات داریم و اسبابی که موجب تأخیر و تعجیل خواهد شد. علیٰ‌کلّ‌حال اشتغالات و کارها و مسائلی در این ضمن هست که اهل خبره و ذکر بهتر می‌دانند!