
مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق
بررسی تفاوتهای مفهومی و وحدت مصداقی در عالم نیستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «عدم» و تفاوت آن با «وجود» میپردازند. بحث با تحلیل بساطت مفهوم وجود و عدم آغاز میشود و این نکته تبیین میگردد که همانگونه که مفهوم وجود در ذهن واحد است اما در مصداق دارای مراتب است، مفهوم عدم نیز در ذهن واحد است. در ادامه، تفاوت میان عدم مطلق و عدم مضاف بررسی شده و این حقیقت روشن میشود که اگرچه از نظر مفهومی میتوان میان عدمهای مختلف تمایز قائل شد، اما از نظر مصداق خارجی، تمامی عدمها یکسان هستند و فاقد هرگونه امتیاز و کثرت میباشند. در بخش پایانی، با بهرهگیری از این مبنای فلسفی، جایگاه والای ولایت و تفاوت مراتب وجودی اولیای الهی با سایر انبیاء مورد واکاوی قرار میگیرد تا روشن شود که چگونه کمالات وجودی، ملاک اصلی امتیاز و برتری در نظام هستی است.
مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق
5تفاوت امیرالمؤمنین با حضرت موسی و عیسی علیهمالسلام
خیلی وقت پیش یک شعر لطیفی راجع به مقایسه بین حضرت عیسی و امیرالمؤمنین علیهماالسّلام در جملههای مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ دیده بودم که شعر جالبی بود:
مسیح بر فلک و مرتضی علی به تراب *** دلم از آتش این غصه بود بس که کباب سؤال کردم از این ماجرا ز پیر خرد *** چو غنچه لب به تکلم گشود و داد جواب که قدر هردو به میزان عدل سنجیدند *** علی گرانتر از او بود در همه ابواب بماند کفّۀ میزان مرتضی به تراب *** به آسمان چهارم مسیح کرد شتاب مسیح کفّۀ خورشید را گرفته به کف *** به جستجوی علی هست تا به یوم حساب1 وقتی این دوتا را [در کفۀ ترازو] گذاشتیم علی شوت کرد مسیح به آسمان چهارم رفت! واقعیت هم همین است، امیرالمؤمنین علیهالسّلام کجا و بقیه کجا؟! واقعاً عجیب است!
عدم استبعاد بالابودن مقام حضرت رقیه علیهاالسّلام از پیامبران
عدم فهم مقام حضرت رقیه علیهاالسّلام توسط عوام و حتی بزرگان از مراجع
یک روز منزل یکی از آقایان خیلی معروف طهران بودیم که خیلی بیاوبرو داشت، الآن فوت کرده و به رحمت خدا رفته است. میخواهم میزان شناخت و معرفت را بگویم! صحبت راجع به حضرت رقیه سلاماللهعلیها شد که مثلاً ایشان چگونه شخصیتی هستند. بعد او عبارتی از مرحوم حاج اسماعیل دولابی نقل کرد، البته مطلب حاج اسماعیل در آن موقع مطلب درستی بوده است. نقل کرد که ایشان گفته است: مقام و موقعیت حضرت رقیه کمتر از پیغمبران نیست و حتی شاید از پیغمبرها بالاتر باشد! این شخص در مقام انکار و استنکاف برآمد و خیلی شدید برآشفته بود و رگهای گردنش همینطور [باد کرده بود]! میگفت: آقا چه مطلبی است که ایشان گفتند؟! حالا ما قبول داریم دختر سیدالشهداء علیهالسّلام است، روی سرما هست اما چه ربطی به انبیاء عظام و ـ دستش را کمی بالاتر از عمامهاش آورده بود! ـ مقام وحی دارد؟! این چه حرفی است که او میزد؟! بعد ما هم آنجا همانطور همچنین خیلی خونسرد و اینها [نشسته بودیم]! گفتم: خب حالا چه اشکالی دارد؟! اشکال دارد؟! [گفت که] حضرتعالی هم مؤید هستید؟! گفتم: حالا چه اشکال دارد؟! مسئلهای هست؟! ایرادی دارد؟! [میگفت که] اینها مقام وحی [داشتند]! من هم دستم را یک وجب بالاتر بردم و گفتم: چه اشکالی دارد؟! این خیلی از ما ناراحت شد و اصلاً دیگر جواب ما را نداد.
- . منسوب به شیخ رضا طالبانی.
