مفهوم عدم و حقیقت معدوم مطلق

جنبۀ وجودی، مابه‌الاِمتیاز بین حقایق خارجی!

چون آنچه که ما‌به‌الاِمتیاز در حقایق خارجی است و بین اشیاء موجب امتیاز می‌شود، جنبۀ وجودی آنها است اما دیگر در جنبۀ عدمی، امتیاز معنا ندارد! معدوم معدوم است و نیست! حالا چه این نیست به صندلی بخورد، چه به باری تعالی بخورد، چه به علت خارجی بخورد، چه به عدم بخورد و چه به معلول بخورد هردو یکی است، همۀ اینها یکی است! چرا؟ چون ملاک و مناط برای امتیاز وجود ندارد. مناط چیست؟ عبارت از وجود است. البته این مطلب در این کتاب نیست و از خودم می‌گویم. آنچه که مناط برای امتیاز در خارج است، وجود است و آن مناط وجود ندارد و وقتی که وجود نداشت تعدد مفاهیم و ماهیات موجب تعدد حقایق خارجی آنها نخواهد شد. بله، مفهوم متعدد است. عدم علت یک چیز است و عدم معلول یک چیز دیگر است. عدم کتاب یک چیز است و عدم این لیوان یک چیز دیگر است و ما براساس این عدم، حساب بار می‌کنیم و می‌گوییم: عدم لیوان، پس برو لیوان بیاور. می‌گوییم: این آبی که برای ما آورده‌ای لیوان ندارد، شما بلند می‌شوید و می‌روید یک لیوان می‌آورید. می‌گوییم: وقتی می‌خواهیم درس بخوانیم کتاب نداریم، شما بلند می‌شوید می‌روید کتاب می‌آورید؛ یعنی براساس عدم، ترتیب‌اثر می‌دهید منتها عدم مفهومی! اما خود معدوم خارجی باهم تفاوت دارند؟ بین کتاب معدوم و لیوان معدوم چه فرقی هست؟ هیچ فرقی نیست و هیچ تفاوتی نمی‌کند. چیزی نیستند که اصلاً فرق داشته باشند! فرق براساس چیز است، اینکه چیزی نیست پس دیگر فرقی هم با همدیگر ندارند! چه بگویید: کتاب معدوم و چه بگویید: الله معدوم، هردو یکی هستند و در یک سطح هستند و هیچ تفاوتی ندارد. چه بگویید: کتاب معدوم و چه بگویید: زید معدوم، حالا کتاب نیم کیلو است و زید 130 کیلو است، در معدوم هردو یکسان می‌شوند و ولی وقتی در وجود است، این می‌شود نیم کیلو و آن می‌شود 130 کیلو و می‌رود روی ترازو می‌ایستد و ترازو به زمین می‌خورد! اگر شما این‌طرف کتاب بگذارید، بالا می‌آید.