خیریت وجود و نظام هستی

الآن فرض کنید این جانوران و حیواناتی که در بیابان‌ها هستند چه ضرری برای ما دارند؟ فلان جانور در فلان بیابان هست، زادوولد می‌کند، بزرگ می‌شود، سال‌ها عمر می‌کند و بعد هم ازبین می‌رود. آیا این ضرری به ما می‌رساند؟ بله، یک وقتی شما از آن راه می‌روید و می‌خواهید شب را استراحت بکنید، رختخوابتان را می‌اندازید و [می‌خوابید]. صبح یک‌دفعه بلند می‌شوید می‌بینید که یکی از اینها آمده و خواسته است به شما عرض احترام کند!! آن موقع بله، ولی الآن حیوانی است که دارد در فلان جنگل در افریقا برای خودش می‌رود و زادوولد می‌کند و برای خودش سیر می‌کند، این چه ضرری برای ما دارد؟! همان‌طوری‌که اگر این ارتباط بین او و ما برقرار بشود برای ما ضرر است همین‌طور به‌عکس اگر بین ما و او ارتباط برقرار بشود، برای او ضرر است. یعنی این مسئله، مسئلۀ طرفین است منتها در آنجا زورش می‌چربد ضرر را به او نسبت می‌دهیم اما وقتی زور ما چربید آن‌وقت خیر را نسبت به خودمان می‌دهیم. مثلاً اگر ما آن فیل بیچاره را ازبین بردیم و عاجش را برداشتیم می‌گوییم که عجب! به چه سرمایه‌ای رسیدیم! هر دانه عاج سیصد هزار تومان پولش است و یک جفت عاج ششصد هزار تومان می‌شود پس چقدر سرمایۀ خوبی به‌دستمان آمد! اما برای آن فیل بیچاره‌ای که الآن افتاده و مرده است، آیا زدن ما با اسلحه و او را ازبین بردن، خیر است؟ این در اینجا شر می‌شود. ولی اصل خود این حیوان در این نظام برای خودش چه ضرری دارد؟ چه خلافی در اینجا هست که ما به‌واسطۀ آن خلاف وجود او را شر بدانیم؟ مسئله این است!

بناءًعلیٰ‌هذا کل عالم وجود که آن مرتبۀ نازلۀ هستی است عبارت از تنازل خیر ذاتی و خیر اولیه است. حالا راجع به این ارتباط و انتزاعش اگر خداوند توفیق داد إن‌شاءالله در جلسۀ بعد صحبت می‌کنیم اما نسبت به اصل اول در این عالم، این خیریت اقتضای اوست. این یک مسئله‌ای است که در اینجا قائلین به خیریت وجود این مسئله را مطرح می‌کنند.