
تبیین اقسام وجود و تفاوت وجود رابط و رابطی
تحلیل فلسفی نسبت میان وجود فی نفسه و وجود فی غیره
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق اقسام وجود و تمایز میان وجود فی نفسه و وجود فی غیره میپردازند. بحث با تعریف وجود استقلالی و وجود رابط آغاز میشود و با مثالهایی از عالم اعتبار و ذهن، تفاوت میان وجود حقیقی و وجود اعتباری روشن میگردد. در ادامه، استاد به تفکیک میان وجود رابط و وجود رابطی پرداخته و دیدگاههای فلسفی پیرامون نحوه تحقق نسبت میان موضوع و محمول در قضایا را بررسی میکنند. در این مسیر، به اشکالات مطرح شده پیرامون وجود رابط و پاسخهای مرحوم آخوند ملاصدرا اشاره میشود که چگونه مفهوم وجود بر این نسبتها حمل میگردد. این جلسه با هدف تبیین دقیق جایگاه هستیشناختی نسبتها در عالم خارج و ذهن، به تحلیل این مسئله میپردازد که آیا نسبتها دارای وجود مستقل هستند یا صرفاً از باب اشتراک لفظی، مفهوم وجود بر آنها اطلاق میشود.
تبیین اقسام وجود و تفاوت وجود رابط و رابطی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق اقسام وجود و تمایز میان وجود فی نفسه و وجود فی غیره میپردازند. بحث با تعریف وجود استقلالی و وجود رابط آغاز میشود و با مثالهایی از عالم اعتبار و ذهن، تفاوت میان وجود حقیقی و وجود اعتباری روشن میگردد. در ادامه، استاد به تفکیک میان وجود رابط و وجود رابطی پرداخته و دیدگاههای فلسفی پیرامون نحوه تحقق نسبت میان موضوع و محمول در قضایا را بررسی میکنند. در این مسیر، به اشکالات مطرح شده پیرامون وجود رابط و پاسخهای مرحوم آخوند ملاصدرا اشاره میشود که چگونه مفهوم وجود بر این نسبتها حمل میگردد. این جلسه با هدف تبیین دقیق جایگاه هستیشناختی نسبتها در عالم خارج و ذهن، به تحلیل این مسئله میپردازد که آیا نسبتها دارای وجود مستقل هستند یا صرفاً از باب اشتراک لفظی، مفهوم وجود بر آنها اطلاق میشود.
تبیین اقسام وجود و تفاوت وجود رابط و رابطی
11جوابى که مرحوم آخوند مىخواهند بدهند که روى این جواب باید بیشتر فکر کرد این است که ایشان مىفرمایند که اطلاق وجود بر وجود رابط مثل اطلاق وجود بر وجود فى نفسه و وجود رابطى نیست بلکه از باب اشتراک لفظى است؛ یعنى مفهوم وجود در اینجا بر این نسبت حمل مىشود، نه حقیقت وجود خارجى! حقیقت وجود خارجى همان زید است و همان قیام. زید عبارت از وجود جوهر و موضوع است و قیام عبارت از وجود رابطی و عرض و محمول است. این حقیقت زید و حقیقت قیام عبارت از مصادیق خارجى وجود است. اما اینکه ما در اینجا مىگوییم: زیدٌ قائمٌ و به این نسبت حکم به وجود مىکنیم، این از باب اشتراک لفظى است؛ یعنی ما فقط مفهوم وجود را در اینجا حمل مىکنیم و خود حقیقت وجود در اینجا نمىآید.
این ابتداى این مسئله است و اینکه من اول این را مطرح کردم بهجهت این است که خب رفقا نسبت به این قضیه بروند و آن مقدارى که مربوط چیز است مطالعه کنند و به این مسئله هم فکر کنند تااینکه ما به کلام مرحوم آخوند بپردازیم که کلام ایشان به چه نحوى باید توجیه شود. مسئله یکقدرى مشکل است.
اللهم صلّ علی محمّد و آل محمّد
