
اصالت وجود و تبیین ماهیت اشیاء
تحلیل نسبت میان وجود واحد و کثرت ماهیات خارجی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مسئله اصالت وجود و نحوه تحقق ماهیات در عالم خارج میپردازند. بحث با این پرسش آغاز میشود که اگر وجود، حقیقتی واحد و اصیل است، چگونه میتوان کثرت و تفاوتهای ماهوی میان اشیاء را توجیه کرد. ایشان با نقد دیدگاههایی که ماهیت را امری عدمی یا صرفاً اعتباری میدانند، به تبیین این نکته میپردازند که ماهیات دارای آثار خارجی هستند و نمیتوان آنها را با مفاهیم اعتباری نظیر «جمعیت» یا «ریاست» یکی دانست. در ادامه، با استفاده از مثالهای ملموس، چگونگی تصرف فاعل در حقیقت واحدِ وجود برای ایجاد صور مختلف تبیین میشود. در نهایت، این نتیجه حاصل میگردد که ماهیت خارجی با وجود خارجی منافاتی ندارد و تمامی اختلافات موجود در عالم، در عین حفظ اصالت وجود، ناشی از مراتب و تصرفات در همین حقیقت واحد است.
اصالت وجود و تبیین ماهیت اشیاء
6حالا ما قائلین به اصالت وجود به چه [چیزی] مانند این قائل هستیم؟ آن لابشرط مقسمی میشود. اینکه میگویند: وجود اصل است، شما نشان بده! خب نفت را نشان میدهند و میگویند: نگاه کن، این نفت است و لیتری اینقدر است، بشکهای هم اینقدر است. در زمان سابق بشکهای 36 دلار بود حالا ده دلار شده است. نگاه کنید قشنگ! نفت هم برای شما از زمین استخراج کردیم و به از ما بهتران دادیم و حالا حراجش میکنیم! میگوییم: بسیار خوب. إنشاءالله امام زمان میآید و دیگر احتیاج به نفت پیدا نمیکنیم!! از منابع دیگر مثل خورشید و فلان و این حرفها [استفاده میکنیم]! بالأخره امام زمان یک کاری میکند دیگر! اینطوری که الآن نفت مملکت و سایر جاهای دیگر دارد به تاراج میرود خیال میکنم اگر امام زمان بیاید باید هیزم با خودش بیاورد روشن کند چون دیگر وازلین و پارافینی نمیماند تا بخواهد شمع و پترول و این چیزها بیاورد! عرض کنم حضورتان که منابع و اینها طور دیگری فراهم خواهد شد!
میگویند که در آن زمان خیلی هوا خوب میشود، میوهها خیلی خوب میشود، درختها خوب میشوند، طبعاً لابد دیگر ماشینها همه با باطری میشود و دیگر گازوئیل و دود و اینها ندارد. بله؟! بالأخره حضرت یک کاری میکند! اینطوری که معجزه نمیکند بلکه او روش بهتر زندگی کردن و قوانینی که بتواند محیط را در وضعیت سالم قرار دهد میآورد. امام زمان معجزه نمیکند یکدفعه نفت را تبدیل به بخار کند. نه، این کار را نمیکند. یا مثلاً نفت یکدفعه تبدیل به اکسیژن بشود. نه، از آن قوانین طبیعی و قوانین فیزیکی بهنحو احسن که فرمولش را هم خودش میداند و کسی دیگر نمیداند، آن را میآورد در اختیار بشر قرار میدهد تااینکه بشر بتواند استفاده کند.
در یک روایت داریم اگر شب یک هستهای را در زمین بکارند، صبح بلند شوند میوه هم میدهد! مثل اینکه اینها در همدان هست ها؟! نه، یک همچنین چیزهایی هست! حالا نمیدانم با این وسایل امروزی و اینها قضیه به چه شکلی هست و علیٰکلّحال یک همچنین مسائلی هست دیگر تا ببینیم [چه میشود]!
