اصالت وجود و تبیین ماهیت اشیاء

آنچه مسلم است این است که حضرت علم آن عصر را 24 برابر بالا می‌برد. ببینید چه می‌شود! در زمان ظهور حضرت علم بشر به هر سطحی که برسد، حضرت 24 برابر این را بالاتر می‌برد. اصلاً دیگر قابل تصور نیست. الآن یک مسائلی مطرح می‌شود که برای انسان ادراکش مشکل است واقعاً دارد به کجا می‌رسد تکنیک و تکنولوژی به چه مراحلی دارد می‌رسد، مسائل خیلی پیچیده‌ای دارد از هر حیث به‌وجود می‌آید. حالا شما تصور این را بخواهید بکنید که این بخواهد دو برابر بشود، ببینید چه خواهد شد! این تکنولوژی امروز بشود دو برابر بعد بشود سه برابر، اصلاً دیگر قابل برای تصور نیست!

عدم ترکب در وجود

علیٰ‌کلّ‌حال این مسئلۀ اصالت وجود طبعاً ما را به این نکته می‌رساند که اگر قرار باشد که وجود اصل باشد که هست و وجود به‌عنوان لابشرط مقسمی خودش تحقق خارجی داشته باشد و ثانی ـ از متفرعات بر این اصل یک اصل دیگر هم داریم ـ برای وجود معنا نداشته باشد متفرع بر این مسئله موجود دارای ماهیتی نباشد، چون اگر وجود ماهیت داشته باشد لازمه‌اش ترکب در وجود است و ترکب در وجود اقتضاء می‌کند که جنس و فصل برای او تحقق پیدا کند درحالی‌که وجود مافوق اینهاست، علاوۀ بر این لازمه‌اش نقل کلام در آن مرکب است و احتیاج و امثال‌ذلک.

لزوم اشتراک در وجود

اگر قرار باشد خود وجود ثانی نداشته باشد و یک ماهیت بیشتر نداشته باشد و خود او اصل باشد و مابه‌الاِشتراک ـ تمام اینها از متفرعات و مسائلی است که منتزع از این اصل کلی است ـ در وجود نسبت به همۀ مسائل طبعاً باید باشد چرا باید مسئلۀ اشتراک در وجود باشد؟! چون فرض این است که وجود اصل است. اگر وجود اصل است شما هر چیزی را که تصور می‌کنید، باید قبل از او بگویید که وجود در آنجا اصل است. وقتی که اصل شد پس مشترک می‌شود. وجود در این اصل است، در آن اصل است، در دیگری هم اصل است.