ماهیت صور ذهنی و خلاقیت نفس

علت دستور امیرالمؤمنین علیه‌السّلام به تیراندازی به‌سمت قرآنها در صفین

خدا را می‌گویند و شیطان را قصد می‌کنند؛ امیرالمؤمنین علیه‌السّلام وقتی که صحبت می‌کردند شخص آمد و گفت که «لا حُکمَ إلاّ لِلَّهِ لا لَکَ و لا لِغَیرِکَ یا علی!» حضرت فرمودند: «کَلِمَةُ حَقٍّ یُرادُ بِها باطِلٌ»!¹ این می‌گوید: «لا حُکمَ إلاّ لِلَّهِ» اما اگر همین خدا الآن بگوید که از علی تبعیت کن به خود خدا می‌گویند برو پی کارت چرا؟! چون نفس دارد این حرف را می‌زند و اتصال به خیال منفصل شیطانی است که این حرف را می‌زند! آن خیال منفصل شیطانی می‌آید عبارت و آیات و روایات را به‌کار می‌گیرد؛ کلام کلام واحد است اما این کلام را در اختیار خود می‌گیرد، این کلام را به نفع خود استفاده می‌کند.

حجاج بن یوسف ثقفی هم می‌آمد به آیات قرآن استدلال می‌کرد و خود را امیرالمؤمنین خطاب می‌کرد. تمام آیات قرآن را هم حفظ بود اما این آیات را براساس خیال منفصل شیطانی تفسیر می‌کرد، نه براساس خیال منفصل روحانی! دلیلش این است وقتی که امیرالمؤمنین در جنگ نهروان می‌آید برای مردم توضیح می‌دهد و مطلب و دلیل را بر آنها تمام می‌کند، هشت هزار نفر از آنها برمی‌گردند و چهار هزار نفر باقی می‌مانند! اگر جواب علی را داری خب بیا جواب بده، چرا جواب نمی‌دهی؟! اگر جواب نداری خب بیا قبول کن، قبول نمی‌کند! پس معلوم است دارد دروغ می‌گوید و خیال منفصل شیطانی‌اش [اجازه نمی‌دهد]. او قرآن را هم دست می‌گیرد ولی با شیشۀ عرق و با صفحۀ شطرنج و با قمار نمی‌آید درمقابل اصحاب علی بایستد و خودش را ارائه بدهد بلکه می‌آید با تسبیح و با قرآن و مصحف حمایل به گردن درمقابل اصحاب علی می‌ایستد! در آن جنگ با معاویه می‌گوید: این قرآن‌ها را بزنید.² چرا؟! چون الآن اینها با این قرآنشان به خیال منفصل شیطانی متصل هستند، نه به خیال منفصل روحانی! به ملکوت متصل نیستند! اینها در اینجا به عالم حیوانیت و بهیمیت قرار دارند و آمدند قرآن را هم وسیله برای این قرار دارند.