ماهیت وجود ذهنی و کیفیت تحقق آن در نفس

همان‌طوری‌که در جلسات گذشته عرض شد حالا که این در ذهن تحقق پیدا کرده، انسان نسبت به قبل از این تصور در خودش تغییری را می‌بیند. شما یک صفحه کتاب را که مطالعه کنید حالا که کتاب را می‌بندید در خودتان یک تغییری می‌بینید. نمی‌بینید؟! یک مطلبی که به گوشتان می‌رسد، احساسی را که پس از شنیدن این مطلب دارید با احساس قبل شما تفاوت نمی‌کند؟!

شما که یک مسئلۀ علمی را در ذهنتان تصور می‌کنید، آیا در وجود خودتان احساس رشد و تجرد نفسانی پیدا نمی‌کنید؟! این حالت و احساس شما از این مسئله‌ای که الآن در ذهن شماست ناشی شده است دیگر! به‌طوری‌که اگر همین مسئله را با یک دستگاه از ذهن شما بگیرند؛ یک قوّۀ مغناطیسی باشد، یک نگاه به شما بکند و آنچه را که به‌دست آوردید یک‌دفعه از شما بگیرد [به حالت قبل برمی‌گردید]. هیچ! خلاص! راحت!

قضیه‌ای است که قبلاً تعریف کردیم و این قضیه واقع شده است و در ذهن‌ام هم هست که چه کسی بود البته از دنیا رفته است. من در یک کتابی خواندم؛ حدود شصت یا هفتاد سال پیش در یکی از همین مدارس طهران در اطراف خیابان شاهپورِ سنگلج ـ نمی‌دانم الآن [اسمش] وحدت اسلامی شده یا چه شده ـ در طهران هم مثل سایر جاها مدارس علمی بود. یکی از آقایان می‌گفت: یک روز درس لمعه رفتیم و نشستیم، آن شخص شروع به [درس دادن] کرد، بعد یک‌مرتبه نگاه کردیم و دیدیم که یک درویشی آمده بود و آن کنار مسجد نشسته بود. آن [مدرس] شروع به یک ‌مقداری بد گفتن و طعنه زدن به مرحوم شهید ثانی کرد و نسبت به مقام فقهی ایشان اعتراضات بیجا و اهانت‌هایی کرد. فردا که آمدیم و نشستیم، دیدیم که آن درویش هم آمده و در آن کنار نشسته است! عجب! یک هم‌شاگردی درویش پیدا کردیم که آمده و دارد پیش ما درس می‌خواند! [مدرس] کتاب را باز کرد و هیچ چیز نگفت! همین‌طور نشست و نگاه کرد. می‌گفت: دیدیم مدام نگاه می‌کند. نفهمیدیم جریان چیست! همین‌طوری نگاه می‌کند. کتاب را بست و خیلی ناراحت [بود].