تبیین حقیقت وجود ذهنی و جایگاه آن در نفس

من نمى‌دانم چرا من هرچه حرف مى‌زنم رفقا مى‌خندند! اینها همه به‌خاطر وحدت است!!

شما به این نگاه مى‌کنید، من هم به همین نگاه مى‌کنم و آن را که مربوط به خود ماست آن صورتی است که مربوط به ماست و ما ادراک کردیم به‌طوری‌که اگر از ما بپرسند که آقا شما چیزى دیدید؟ می‌گوییم: ما یک سینى آب و یک پارچ آب و دوتا لیوان در اینجا دیدیم. شما هم همین را دیدید. آن را که شما دیدید با آن را که من دیدم هرکدام براى خودمان است. مى‌گویند: خب حالا آن را که دیدید روى کاغذ بیاورید، هردو یکى را روى کاغذ مى‌آوریم و دوباره مثل چه مى‌شود؟ مثل این مى‌شود.

معنای تشخص وجودى صورت ذهنى

پس دو مسئله در اینجا هست؛ یکى صورت علمیۀ این شیء است و یکى آن صورتى است که به نفس چسبیده می‌باشد، منظور من این است. درحالی‌که در نفس یک چیز بیشتر نیست... ثانى یعنى نفس با دیدن این مسئله متحول شده همان، همان، همان [است] و دیگر چیزى غیر از آن نیست. همین تحول نفس به حالتى که قبلاً این را نداشت عبارت از تشخص وجودى صورت ذهنى است. حالا وقتى که آن صورت ذهنى بخواهد در خارج بیاید و شما این صورت را بکشید چون آن صورت ذهنى ما با [ صورت ذهنی شما واحد است] یعنی آن صورت ذهنى از نقطه‌نظر نفسِ صورت بودن بدون توجه به نفس شما چون واحد است لذا در اینجا اشتراک پیش مى‌آید.

أللهم صل علی محمد و آل محمد