تبیین جایگاه فصول جواهر در مقولات

این به‌خاطر جنبۀ غلبۀ اعصاب بر این اعضاء و سیستم عصبى بدن است؛ که نفس چطور مى‌آید و این اعصاب را تحریک مى‌کند و به‌واسطۀ تخیّلات دست‌خوش خودش قرار مى‌دهد. چون این دیگر تخیّل و توهّم است، یعنی به‌واسطۀ تخیّل و توهّم اینکه این الآن مى‌خواهد امر خلاف انجام بدهد، نمى‌تواند تحمّل بکند و تحت تأثیر این توهّم و تخیّل یک فعل و انفعالاتى انجام مى‌شود.)

و بعضی از نفوس گاهى در قوّت و شرف به حدّى مى‌رسند که تصوّراتشان از نظر وجود و ظهور قوى مى‌شود تا اینکه وجود آن تصوّرات به‌جاى وجود عینى قرار مى‌گیرد و نفس وجود ذهنى موجبِ وجود عینى خواهد شد؛ پس مریض را شفا می‌دهند و اشرار را مریض می‌کنند و یک عنصر را عنصر دیگر می کنند، حتّی غیر آتش را آتش می‌کنند، یا اجسامی را که از حرکت دادنشان افراد نوع انسان عاجز هستند حرکت می دهند. تمام اینها به‌واسطۀ آن حالت عِلوی و تایید ملکوتی و طَرَب معنوی می‌باشد. (یعنی به‌واسطۀ آن حالت عِلوى و اتّصال به عالَم ملکوت، نفسِ تصوّر آن شى‌ء موجب تحقّق خارجى آن خواهد شد.)

اللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد