اتحاد وجود و ماهیت در خارج

کیفیت حمل وجود خاص بر موضوعات متعین

اما با یک نظر دقیق‌تر همان‌طوری‌که عرض شد آن مفهومی را که بر موضوع حمل می‌کنیم به عبارتِ حکایت از نفس تحقق و تعین خارجی آن موضوع است. وقتی که شما می‌گویید: زیدٌ موجودٌ از وجود زیدِ خاص نه وجود عام، ـ وجود عام که در خارج مصداق ندارد ـ از وجود خاص زید یک معنا را انتزاع می‌کنید و آن وجود خاص را بر زید حمل می‌کنید، نه آن وجود عام و سعی را، گرچه آن وجود سعی به‌نظر می‌آید اما اهل فن و دقت باید نسبت به آن انتزاع وجود از آن موضوع خاص دقت بیشتری داشته باشند و آن‌طور که عرف و عوام محمول وجود را بر موضوع حمل می‌کنند اینها به آن قسم حمل نکنند بلکه محمول خاصی را که از وجود ماهیت متعین خارجی و خاص انتزاع می‌شود آن را بر موضوع حمل کنند که عبارت از وجود خاص است؛ زیدٌ موجودٌ بِالوجودِ الخاص، عمروٌ موجودٌ بِالوجودِ الخاص، الشجرُ موجودٌ بِالوجودِ الخاص و الغنمُ موجودٌ بِالوجودِ الخاص زیرا هر وجودی دارای ماهیت مخصوص به خود است و نمی‌توانیم محمول موضوع دیگر را برای این موضوع استعمال کنیم یعنی اگر شما زیدٌ موجودٌ گفتید، این عمروٌ موجودٌ نمی‌شود که آن وجودٌ بیاید و محمول برای قضیۀ ثانیۀ ما قرار بگیرد. همان‌طوری‌که نمی‌شود جای دوتا موضوع عوض بشود مثلاً ما زید را برداریم و به جای او عمرو بگذاریم. از باب تشبیه عرض می‌کنم؛ یک فتوای معروف هست که شخصی که می‌خواهد هر سوره‌ای را شروع کند باید ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ﴾ را به قصد همان سوره شروع کند گرچه نظر ما مخالف این مسئله است. یعنی ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ﴾ جزء همان سوره است و به نیت آیۀ اولیٰ همان سوره بنا بر این فتوا باید استعمال بشود. اگر شخصی که می‌خواهد مثلاً سورۀ﴿وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ﴾¹ را شروع کند بگوید: ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ﴾ در نیتش ﴿وَٱلتِّينِ وَٱلزَّيۡتُونِ﴾ بود [اگر] یک‌دفعه بگوید: ﴿إِذَا جَآءَ نَصۡرُ ٱللَهِ وَٱلۡفَتۡحُ﴾،² این باطل می‌شود و خلاف است. وقتی که از آن سورۀ ﴿وَٱلتِّينِ﴾ منصرف می‌شود دوباره باید ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ﴾ سورۀ نصر را قرائت کند یا باید ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ﴾ سورۀ توحید را قرائت کند.