تفاوت ماهیت و وجود در فلسفه اسلامی
بررسی ادله تمایز مفهومی و اتحاد خارجی وجود و ماهیت
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مبحث فلسفی «تفاوت ماهیت و وجود» می‌پردازند. بحث با بررسی ادله‌ای آغاز می‌شود که فلاسفه برای اثبات تمایز میان مفهوم ماهیت و مفهوم وجود اقامه کرده‌اند؛ از جمله مسئله انفکاک در تعقل و شک در وجود عینی پس از تصور ماهیت. در ادامه، استاد ضمن نقد و بررسی اشکالات وارد بر این ادله، به تبیین این نکته می‌پردازند که اگرچه ماهیت و وجود از نظر مفهومی با یکدیگر متفاوت‌اند، اما در خارج دارای اتحاد هستند. ایشان برای روشن شدن این حقیقت، از مثال صفات الهی بهره می‌گیرند و توضیح می‌دهند که چگونه مفاهیم متکثر می‌توانند مصداق واحدی داشته باشند. این جلسه با هدف رفع ابهامات پیرامون نحوه انتزاع مفاهیم و نسبت آن‌ها با واقعیت خارجی، راهگشای فهم دقیق‌تری از مبانی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت است.
تفاوت ماهیت و وجود در فلسفه اسلامی
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مبحث فلسفی «تفاوت ماهیت و وجود» می‌پردازند. بحث با بررسی ادله‌ای آغاز می‌شود که فلاسفه برای اثبات تمایز میان مفهوم ماهیت و مفهوم وجود اقامه کرده‌اند؛ از جمله مسئله انفکاک در تعقل و شک در وجود عینی پس از تصور ماهیت. در ادامه، استاد ضمن نقد و بررسی اشکالات وارد بر این ادله، به تبیین این نکته می‌پردازند که اگرچه ماهیت و وجود از نظر مفهومی با یکدیگر متفاوت‌اند، اما در خارج دارای اتحاد هستند. ایشان برای روشن شدن این حقیقت، از مثال صفات الهی بهره می‌گیرند و توضیح می‌دهند که چگونه مفاهیم متکثر می‌توانند مصداق واحدی داشته باشند. این جلسه با هدف رفع ابهامات پیرامون نحوه انتزاع مفاهیم و نسبت آن‌ها با واقعیت خارجی، راهگشای فهم دقیق‌تری از مبانی اصالت وجود و اعتباریت ماهیت است.
تفاوت ماهیت و وجود در فلسفه اسلامی
14فَتصورُ الشی‌ءِ لا یستلزمُ تصورَ تصورِه ... شما که یک ماهیت را تصور می‌کنید لازم نیست تصور او را تصور بکنید یعنی علم به علم پیدا کنید، علم پیدا کنید که من این را تصور کردم. الآن این ماهیت در ذهن من نقش بسته است الآن این ماهیت در ذهن من وجود ذهنی پیدا کرده است، لازم نیست! شما این‌همه تصورات می‌کنید و از این نکته غافل هستید و آن را که از آن غفلت کردید با آنچه را که به آن ملتفت هستید تفاوت و دوئیت دارد!
أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد