نقد و بررسی فرضیه نسبیت انیشتین و ماهیت زمان

وانگهی مسئلۀ دوم اینکه هر چیزی که خلاف این سرعت باشد، همین قانون راجع به آن هست. چرا این مسئله را راجع به سرعت نور می‌گویید؟! فرض کنید اصلاً سرعت صوت بگویید، سرعت صوت هم همین است! زمین الآن کمتر از سرعت صوت حرکت می‌کند! نسبت به سرعت صوت هم باید بگویید که این قانون هست! هر یک شیئی که بر خلاف سرعت صوت حرکت می‌کند باید بگویید که مسئلۀ آن در ارتباط با زمین و زمان متفاوت است درحالی‌که الآن این‌همه هواپیماها هستند که سه برابر سرعت صوت هم حرکت می‌کنند و قشنگ ساعت آنها از آن‌وقتی که بلند می‌شوند تا آن‌وقتی که در فلان نقطه می‌نشینند؛ در مبدأ و پایگاه خودشان می‌نشینند، ساعتشان یک ثانیه هم عقب و جلو نیست! این برای چیست؟! برای این است که همان فاصلۀ زمانی ... سه دور، دور زمین گشته است و وقتی که در پایگاه خودش می‌آید بااینکه چند برابر بیشتر از سرعت صوت حرکت داشته است، دوباره وقتی به پایگاه می‌رسد ساعتش با آن ساعت یکی است درحالی‌که خب سرعت بیشتر است! چرا این قضیه فقط باید سرعت نور مقایسه بشود؟! هر چیزی که خارج از سرعت زمان است باید این را با آن مقایسه کنید! بالأخره زمانی که داریم براساس این سرعت است و هر سرعتی که بیشتر از آن باشد، می‌تواند این قانون را تحت‌الشعاع قرار بدهد.

تلمیذ: در رابطه با زمان فرمودید، [اما انیشتین] در رابطه با مکان هم نسبیت را قائل است؛ در این مورد چه می‌فرمایید؟

استاد: مسئلۀ طیّ الزمان یک مطلب حرف‌داری است!

تلمیذ: یعنی خروج از زمان است؟ طیّ و بسطی که می‌گوییم یعنی خروج از گردونۀ زمان است؟!

استاد: چند جلسۀ قبلاً صحبتش بیان شد.

تلمیذ: راجع به امیرالمؤمنین علیه‌السّلام؟

استاد: راجع به امیرالمؤمنین [بیان شد].

تلمیذ: این یک مسئلۀ شخصی است.. این مسئله‌ای که در روح مجرد هست [که برای شخص بسط الزمان پیدا شد]،¹ مثلاً چندین سال [در همان حال خودش] گذشت و بعد با مردم برخورد کرد و دید مثلاً این‌قدر گذشته است، چطور مردم نسبت به اینها احساس گذشت زمان نمی‌کنند؟! اینها در چه موقعیتی بودند؟! بر اینها به چه نحوی گذشته است؟! اینها سؤالاتی است که در آنجا مطرح نشده است. فقط به ادراک برمی‌گردد یا نه، به همین حقیقت منتظره برمی‌گردد؟! حقیقت عوض می‌شود؟! اگر عوض می‌شود، همۀ افراد باید این عوض شدن را احساس کنند.