تفاوت امکان ذاتی و امکان استعدادی در فلسفه

حالا که می‌خواهی قم بروی به قسمی به درس‌هایت برس که اگر بعد دیگر نتوانستی درس بخوانی از عمر گذشته‌ات پیشمان نشوی و حسرت به دلت نباشد!

بعد گفتند:

با رفیق بودن و رفیق داشتن و اینها همیشه برای انسان حاصل می‌شود و اینها یک روز هستند و یک روز نیستند؛ جایشان عوض می‌شود، فوت می‌کنند، مسافرت همیشه هست، سفر همیشه هست، مجالس چیز هست، همیشه بعد از این مسائل را درنظر بیاور که وقتی این جریان اتفاق افتاد آیا بر آن عمری که صرف کردی راضی هستی یا حسرت می‌خوری؟!

این حرف آقا خیلی در ما اثر کرد! من وقتی که در قم بودم و به مسائل تحصیلی و اینها اشتغال داشتم، اصلاً رفیق نداشتم! فقط یک آقای اشگوری بود و کسی نبود بااینکه خیلی مواردی شاید بگویم من‌حیث‌المجموع بیش از چند صد مورد همین‌طور به انحاء مختلف برای ما بود. به‌طوری‌که معروف و مشهور شدیم به یک آدم بداخلاق که همیشه به کار خودش مشغول است و کاری ندارد! باز اعتناء نکردیم و کار خودمان را می‌کردیم. بله! دیدیم، مسئله همان چیزی است که ایشان گفتند، مسئله همان مطلبی بود که ایشان تذکر دادند!

بعد به ایشان گفتم یعنی به همان خانمی که این سؤال را کرد، گفتم که زندگی خودت و وضع خودت را به یک نحوی قرار بده که هروقت آمدند گفتند بفرمایید بروید، حسرت‌زده نباشی! مرحوم آقا برای درس به ما گفتند و من این را برای زندگی و عمر دارم می‌گویم. نگویید: ای کاش آن کار را نمی‌کردیم، ای کاش آن چیز را نداشتیم! ای کاش ...!

أللهمّ صلّ علی محمّد و آل محمّد