
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
تبیین سنخیت میان علت و معلول در امکان استعدادی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق کیفیت ارتباط میان موجودات حادث و مبدأ قدیم هستی میپردازند. بحث با بررسی تفاوت تحقق اجمالی و تفصیلی اعیان اشیاء در علم ربوبی آغاز شده و با تحلیل جایگاه قوابل و علل معدّه در تحقق خارجی موجودات ادامه مییابد. استاد با تفکیک میان عالم مجردات و عالم ماده، به این پرسش پاسخ میدهند که چگونه با وجود اراده واحد الهی، نظام علیت و تدرج در عالم ماده معنا پیدا میکند. در ادامه، ماهیت معلوم بالذات و بالعرض و چگونگی اشراف بر حقایق عالم در قالب کتاب مبین تبیین میشود. در نهایت، با طرح مباحثی پیرامون طیالزمان و امکان مشاهده حقایق غیبی، این نکته روشن میگردد که محدودیتهای زمانی، حجابهای ادراکی ما هستند و نه نقص در نظام خلقت، و تمامی این مراتب در عین کثرت، تحت اراده واحده الهی محقق شدهاند.
تحلیل کیفیت ارتباط میان حادث و قدیم در نظام هستی
15استاد: بله بله بعضیها هستند دفعةً واحدة چند کار باهم انجام میدهند مثلاً درعینحال گوش میدهد حرف میزند و ...
تلمیذ: پس این قوانین دیگر محکوم به انحناء میشود یعنی بحث خلق جدید، بحث تجدد امثال، بحث حرکت جوهری، یا بحث تزاحم ماده.
استاد: هیچ اشکالی ندارد همۀ اینها را ما مندرج میکنیم!
تلمیذ: همه چیز هست، ما چه را میخواهیم مندرج کنیم؟! ما دیگر خلق جدید نداریم الآن همه چیز هست. فقط زمان میآید برای ما توجیه میکند که طبق این زمان قبلاً نبوده است و الآن هست بعد این تزاحم ماده هم دیگر منتفی میشود، ما میگوییم که دو شیء مادی در یک مکان نمیشود. الآن در این اطاق ممکن است میلیاردها انسان بیایند و بروند و مسائلی که خراب شود چیز دیگری شود پس این منافاتی ندارد؟
استاد: کدام منافات؟
تلمیذ: همینجا در این اطاق.
استاد: بشود چه اشکالی دارد؟
تلمیذ: لذا این قاعده که میگوییم که در ماده تزاحم هست پس ما میگوییم نیست.
استاد: نه، ماده فعلاً الآن مشمول این قاعده است، الآن این ماده متدرج الحصول است و وجود حقیقیاش وجود دفعی بوده است ولی وجود متدرج الحصول زمانیاش دفعی نیست. بچۀ زید که نمیشود از زید [مقدم باشد]!
تلمیذ: شما فرمودید که در حادثۀ کربلا رسول خدا صلّی الله علیه و آله و سلّم جسم امام حسین را ...
استاد: بله، حضرت زمان را از اینجا برمیدارد یعنی این منطقۀ خاص را از تحت حکومت زمان بیرون میآورد و وقتی که بیرون آورد حالا چه تکهای را از این بیاورد و وصل کند؟! آن زمان کربلا را میآورد و در این زمان قرار میدهد و در این مکان خاص قرار میدهد. و اینهم برای خیلیها میشود! یعنی هستند افرادی که خودشان را از تحت حکومت زمان و مکان بیرون میآورند، آنوقت هر کاری هم ...!
تلمیذ: پس در هر حقیقت برای هر شیء دو وجود هست.
استاد: یک وجود هست چون هر وجودی جدای از وجود دیگری است. فرض کنید شما دایرهای در اینجا میکشید، میگوییم که آقا این دایره را بزرگتر کن، شما بیست سانت آنطرفتر یک دایرۀ دیگر میکشید، این دایره الآن بزرگ نشده است بلکه شما دایرۀ جدید کشیدید. این دایره الآن سر جایش هست و این مقدار هست، یک دایرۀ دیگر بزرگتر میکشید ولی این دایره آن نشده است. این دایره مربوط به خودش است پس هر شیء دو وجود ندارد بلکه هر شیء یک وجود دارد. این وجود در این لحظه برای این لحظه است، نه به دیروز مربوط است و نه به فردا مربوط است.
