تبیین ضرورت وجودی ممکنات در فلسفه اسلامی

فعلی‌ٰهذا این نکته باید رعایت بشود والاّ نه،... ما که اصلاً جای این حرف‌ها نیست یعنی بیش از آن مقدار که جنبۀ لحاظ مسائل معنوی در آن هست این موجب بعضی از حرف‌ها و صحبت‌ها می‌شود و داعی هم نیست. چرا بیخود انسان بیاید یک حرفی را به‌وجود بیاورد؟! من شنیده‌ام که بعضی از دوستان ما که آمده‌اند صحبت کرده‌اند و همین حرف عادی زدند افراد آمدند گفتند که فلانی مبلغینش را این شهر و آن شهر می‌فرستد تااینکه برایش مرید پیدا کنند! یک حرف عادی یعنی همان راهی را که از خود مرحوم آقا این راه را گرفتند نه از بنده، حالا من دارم به شما می‌گویم که شما این حرف‌هایی را که بلد هستید از بنده بلد بودید یا از زمان آقا این حرف‌ها را بلد بودید؟! حالا دارید طبق همان در فلان شهر در شهر خودتان تبلیغ می‌کنید، آیا این تبلیغ بنده است؟! گرچه ما نباید که اصلاً به حرف و نقل‌های دیگران توجه کنیم ولی داعی هم نیست بر اینکه بیخود آدم چرا بیاید [این کار را بکند]؟ آدم عکس را بین پاکت در کمدش می‌گذارد. این‌همه عکس هست این را بالا بگذارد. واقعیتش را عرض می‌کنم.

تلمیذ: ببخشید از ایشان بعضی از رفقا نقل کرده‌اند که در مورد عکس خودشان اینکه توجه به صورت مانع از توجه به معنا می‌شود.

استاد: البته این مسئله درست است که توجه به صورت مانع از توجه به معنا می‌شود ولی انسان باید نسبت به آن مرتبه و مرحله‌ای که خود سالک در آن مرتبه هست توجه کند. بله، در یک مرتبه اگر انسان بخواهد از صورت به معنا برسد خود صورت حاجب و مانع است ولی صحبت این است که تا انسان به آنجا نرسیده است برحسب ظروفی که دارد حکم خاص به خودش را دارد. در بعضی از موارد تا انسان توجه به صورت نکند اصلاً نمی‌تواند برسد! چطور اینکه خود مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ در سیر خودشان به همین مسئله هم بودند. ایشان عکس‌های مرحوم استادشان را داشتند و من خودم هم یادم هست که این عکس را قاب کرده بودند و عکس را در اطاق ذکر خودشان گذاشته بودند در همان منزل دولاب و احمدیه [عکس را] قاب کرده در آنجا گذاشته بودند و حتی در روی طاقچۀ خودشان عکس دیگری بود هروقت از مسجد می‌آمدند به این نگاه می‌کردند و من آثار شعف را وقتی که ایشان نگاه به عکس آقای حداد می‌کرد اصلاً از چهرۀ ایشان می‌دیدم و می‌دیدم اصلاً چطور ایشان دارد با اینها واقعاً عشق‌بازی می‌کند ولی تمام اینها همه مادون وصول به این مرتبه بود. بله، ایشان وقتی که به یک مطلبی و مرتبه‌ای رسیدند که احساس کردند ممکن است این عکس‌ها مانع بشود تمام عکس‌های آقای حداد را بین ما تقسیم کردند. بعضی‌ از آن را به من دادند و بعضی‌ها را به اخوی بزرگ دادند و بعضی‌ها را به آقا سید ابوالحسن دادند. این مربوط به این است ولی برای افرادی که هنوز نیاز دارند و هنوز برای راهشان نیاز به کمک دارند، مطلب تفاوت پیدا می‌کند و این‌طور نیست.