
تبیین ضرورت وجودی ممکنات در فلسفه اسلامی
تحلیل تفاوت وجوب ذاتی و وجوب بالغیر در موجودات
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مسئله «وجوب وجود» در ممکنات و تفاوت آن با وجوب ذاتیِ واجبالوجود میپردازند. بحث با طرح یک شبهه فلسفی آغاز میشود که آیا ممکنِ موجود در خارج، به دلیل اتصاف به وجود، دارای وجوب ذاتی است و از جاعل بینیاز میشود یا خیر. استاد با تفکیک میان «ضرورت ذاتیه» و «ضرورت به شرط وجود»، توضیح میدهند که وجوبِ ممکنات، وجوب بالغیر است و قوام آن به استمرار فیض و عنایتِ علت مبقیه بستگی دارد. در ادامه، این مبنا در تحلیلِ مرکبات و شبهات مربوط به اجتماع واجبات بررسی شده و روشن میشود که ضرورتِ موجود در ممکنات، همواره مشروط به بقای موضوع و استناد به فاعل است. این جلسه با هدف رفع سوءفهمهای رایج در باب استقلال وجودی ممکنات و تبیین دقیق رابطه فاعل و فعل در نظام هستی ارائه شده است.
تبیین ضرورت وجودی ممکنات در فلسفه اسلامی
3علت ضرر داشتن تقویت تخیلات برای سالک
چرا میگویند که برای سالک تقویت تخیلات ضرر دارد؟ بهخاطر اینکه او را به دنیا میکشاند و او را به تعینات همینطور سوق میدهد و منظور مرحوم آقا در اینکه عکسهای اساتید خودشان را در کتابخانه گذاشتند بهخاطر این بود که بچهها و شاگردهایشان این چیزها را ببینند و این سلسله و تقوا را ببینند حالا پدرشان را بیایند مشاهده کنند و متنبه و متذکر بشوند بالأخره اینها هم یک وقتی بودهاند. از این نگاه کردنها این ذهن به طرف آن معنویات میرود و انسان را رها نمیکند تااینکه انسان وارد اطاق بشود فقط ببیند به دیوار رنگ است و چیز دیگری نیست.
انتقال محکی به ناظر توسط عکس
این اثری که الآن این عکسها دارد انتقال محکی به ناظر است یعنی آن پیامها و پیغامهایی که در درون خودش هست دارد همۀ آن پیغامها را به ناظر منتقل میکند. این مسئله است فلهذا ایشان درصدد این مسئله بودند. اما اینکه چرا عکس اساتیدشان را نگذاشتند [بهخاطر این بود که] اگر میآمدند این کار را انجام میدادند ممکن بود که برای خیلیها سؤال پیدا بشود که چرا از میان این عکسها اینها را انتخاب کردند؟! ممکن است عکسهای دیگری هم باشند، چرا نسبت به آنها غفلت شده است و حالا آیا مقصود جناحبندی است؟! آیا منظور یک حسابهای دیگری است؟! منظور مقابلهای است؟! چرا عکس آقای کذا و فلان مرجع تقلید که اینهمه رایج و دارج است در این اطاق نیست و مثلاً عکس علامه طباطبایی ـ رضوان الله تعالی علیه ـ هست؟! چطور اینکه الآن میبینیم، به خیلی از جاها که میرویم اینها افرادی هستند که با این جاها مرتبط هستند اینها خیلی از عکسها را در اطاقشان گذاشتند. برای چه گذاشتند؟! میگوییم: شما معتقد به این آقا هستید؟! میگوید: نه، بهخاطر مردم گذاشتیم! اگر راست میگویی بردار! میگوید که دلیل ندارد، بنده از این آقا خوشم میآید دلم میخواهد بگذارم. پس بهخاطر همین مسائل و ملاحظهکاریها حالا ولو این ملاحظهکاریها درست باشد ولی از هر کسی یک چیزی زیبنده است.
