
تبیین کیفیت جعل و صدور موجودات
تحلیل نسبت وجود، ماهیت و تقیدات در نظام هستی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی دقیق کیفیت تعلق جعل به وجود و ماهیت در نظام هستی میپردازند. بحث با تبیین دیدگاه مرحوم آخوند ملاصدرا در باب اصالت وجود و اعتباری بودن ماهیت آغاز میشود و چگونگی صدور کثیر از واحد مورد واکاوی قرار میگیرد. استاد با نقد دیدگاههای برخی حکما که وجود عالم را امری بالعرض و مجازی میدانند، به تبیین تفاوت میان وجود استقلالی و وجود تبعی پرداخته و بر این نکته تأکید میکنند که تقیدات و تعینات خارجی، منافاتی با بساطت وجود ندارند. در ادامه، ایشان به اهمیت برهان یقینی و کشف صحیح در فهم حقایق اشاره کرده و نسبت به خطرات تکیه بر ظنون و تخیلات در مبانی اعتقادی هشدار میدهند. در نهایت، ضرورت دستیابی به یقین در معارف دینی و چالشهای فهم دقیق کلام معصوم از طریق خبر واحد، بهعنوان محور اصلی برای پرهیز از اختلافات فکری تبیین میشود.
تبیین کیفیت جعل و صدور موجودات
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی دقیق کیفیت تعلق جعل به وجود و ماهیت در نظام هستی میپردازند. بحث با تبیین دیدگاه مرحوم آخوند ملاصدرا در باب اصالت وجود و اعتباری بودن ماهیت آغاز میشود و چگونگی صدور کثیر از واحد مورد واکاوی قرار میگیرد. استاد با نقد دیدگاههای برخی حکما که وجود عالم را امری بالعرض و مجازی میدانند، به تبیین تفاوت میان وجود استقلالی و وجود تبعی پرداخته و بر این نکته تأکید میکنند که تقیدات و تعینات خارجی، منافاتی با بساطت وجود ندارند. در ادامه، ایشان به اهمیت برهان یقینی و کشف صحیح در فهم حقایق اشاره کرده و نسبت به خطرات تکیه بر ظنون و تخیلات در مبانی اعتقادی هشدار میدهند. در نهایت، ضرورت دستیابی به یقین در معارف دینی و چالشهای فهم دقیق کلام معصوم از طریق خبر واحد، بهعنوان محور اصلی برای پرهیز از اختلافات فکری تبیین میشود.
تبیین کیفیت جعل و صدور موجودات
15آنهایی که در زمان امام صادق علیهالسّلام هستند آنها هم همینطور هستند چه فرقی میکند؟! هیچ تفاوتی ندارد! لهذا ما میگوییم: تواتر! اگر من در این مجلس نبودم ـ حالا من که بودم ـ و افراد از این مجلس بیرون میآمدند به این میگفتم: نظر آقا راجع به این مسئله چه بود؟! میگفت. [از دیگری میپرسیدم] نظرش فرق میکرد! اینجا این کلام آقا برای من دیگر حجیت ندارد. این را من میخواهم بگویم که دیگر حجیت ندارد چون نظر متفاوت است! فقط در جایی همۀ افراد مجلس که میآیند با هر عقیده و هر فکری یک مطلب را بگویند گرچه الفاظ فرق کند عیب ندارد ولی یک مطلب را بگویند. اینجاست که میگوییم: تواتر [است]!
و أنّ الحقائقَ لا یُمکنُ فهمُها عن مجردِ الألفاظ فإنَّ الاصطلاحاتِ و طبائعَ اللغاتِ مختلفةٌ.
حقائق را نمیشود فهمید. طبیعتهای لغات مختلف است هر کسی ممکن است یک قسم برداشتی داشته باشد و آنچه را که ما فیه مقصود است نتواند برساند.
اللهم صل علی محمد و آل محمد
