اشکالات اصالت ماهیت و اثبات اصالت وجود

تلمیذ: به توسط لوازم می‌توان پی برد؛ مثلاً یک معلم به حضرت عباس قسم می‌خورد که فلانی قبول می‌شود.

استاد: این تخیل و تخمین است. اما آن یعنی ببیند و مشاهده کند. اینکه قسم به حضرت عباس می‌خورد که قبول می‌شود، شاید فردا افتاد و مرد، چه می‌گویید؟! آیا به مردنش هم اطلاع دارد؟! نه، مشاهده کند و بگوید که من دارم می‌بینم، الان أریٰ! بگوید: «کأنّی أری أنت تجود بنفسه.»¹ می‌گوید: دارم می‌بینم، تخیل نیست! یا من‌باب‌مثال پیغمبر داشتند خطبه می‌خواندند، امیرالمؤمنین علیه‌السلام عرضه داشتند: «ما أفضَلُ‌ الأعمالِ‌ فی‌ هذا الشّهرِ؟» حضرت فرموند: «الوَرَعُ عن مَحارِمِ اللهِ عزّوجَل» بعد حضرت فرمودند: «کأنّی بک و أنتَ تُصَلّی لرَبّک و قدِ انبَعَثَ أشقَى الأوّلینَ و الآخرینَ شَقیقُ‌ عاقِرِ ناقَةِ ثَمودَ فضَرَبَک ضَربَةً علىٰ قَرنِکَ فخَضَبَ منها لِحیَتَکَ»². «کأنّی بک» یعنی الان أشوف، الان من دارم می‌بینم. من الان دارم محراب مسجد کوفه را می‌بینم! هنوز مسجد کوفه‌ای درست نشده بود، خاک بود، مسطح بود. بعد آمدند و مسجد کوفه را ساختند. آیا این پیغمبر در ذهنش تخیل کرد؟! پس چرا خلاف درنیامد؟! مثل بچه‌ها که انیاب اغوال را تخیل می‌کنند ولی صورت خارجی ندارد. یا اینکه نه، یک واقعیتی را می‌بینند؟! چطور آن رؤیت به یک امر معدوم تعلق می‌گیرد؟! این امکان ندارد! از پیغمبر بالاتر، خدا هم نمی‌تواند [اِخبارش] به امر معدوم تعلق بگیرد!

تلمیذ: آیۀ قرآن دارد: ﴿هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينٞ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡ‍ٔٗا مَّذۡكُورًا﴾³ نگفته: «شیئًا» بلکه گفته: ﴿شَيۡ‍ٔٗا مَّذۡكُورًا﴾.

استاد: ﴿شَيۡ‍ٔٗا مَّذۡكُورًا﴾ یعنی در عالم ذُکر، یعنی لابد در عالم شهادت منظور ایشان است. علی‌أیّ‌حال این مطلب از مسلمات است، یعنی شک و شبهه‌ای در این نیست که بطلانی که در اینجا لازم می‌آید این است.

اللهم صلّ علی محمد و آل محمد