امکان بالقیاس الی الغیر و نسبت آن با علیت

توضیحات:

امکان بالقیاس الی الغیر محور اصلی این جلسه است. آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی پس از توضیح تقسیم‌های مختلف امکان، وجوب و امتناع، به بررسی معنای امکان بالقیاس الی الغیر می‌پردازد و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا با پذیرش حاکمیت کامل قانون علیت و معلولیت در عالم، جایی برای امکان بالقیاس الی الغیر باقی می‌ماند یا نه. ایشان ابتدا تفاوت امکان ذاتی، وجوب بالغیر و امتناع بالغیر را توضیح می‌دهد، سپس با تحلیل رابطه موجودات در سلسله علل و معالیل، اشکالات وارد بر امکان بالقیاس الی الغیر را بررسی می‌کند. در ادامه نیز بحث مراتب نفس‌الامر، جایگاه ماهیت، وجود ذهنی و وجود خارجی مطرح می‌شود و نسبت جهات ثلاث با هر یک از این مراتب مورد تحلیل قرار می‌گیرد. حاصل بحث روشن شدن تفاوت امکان ذاتی با امکان بالقیاس الی الغیر و تبیین دقیق‌تر جایگاه ماهیت و وجود در مباحث فلسفی است.

این فایل صوتی در حال پخش است

در حال بارگذاری...

00:00:00

امکان بالقیاس الی الغیر و نسبت آن با علیت

10

بنابراین این که در اینجا مرحوم آخوند یا مرحوم سبزواری می‌فرماید: برای اینکه ما حتی وجود ذهنی را از ماهیت بخواهیم سلب کنیم یا وجود خارجی را بخواهیم از ماهیت سلب کنیم تا بتوانیم به آن لحاظ، امکان را از ماهیت سلب کنیم، چون امکان به‌لحاظ وجود خارجی بر آن ماهیت حمل می‌شود، این غیر ممکن است و بلکه همراه با این ماهیت، تصدیق به وجود برای آن آمده است. البته ضرری به سلب ما نمی‌رساند، درهرحال چون امکان خارج از ذات ماهیت است ما می‌توانیم از ذات ماهیت سلب کنیم.
اللهم صلّ علی محمد و آل محمد