جلسه ۱۴۳

تلمیذ: آیه هست که این چیزهایى كه در آنجا مى‌دهند اهل بهشت مى‌گویند: اینها را كه در دنیا هم خوردیم. یعنى همین میوه‌هاى دنیایى آنجا هست.

استاد: دنیا نیست. نه‌خیر، آن صورت و حقیقتش همین میوۀ در دنیا به این صورت است و بعد در آنجا به آن صورت دیگر است.

تلمیذ: حالا مى‌شود گفت که اینجا آن حقائق را كه مى‌بینیم مى‌فهمیم آنچه كه هست آن برداشت خود ما است. مى‌گوییم: اینكه ما اینجا یك سیب مى‌بینیم درست نبوده است آن حقیقتش بوده ما متوجه نبودیم.

استاد: نه، این سیب هم حقیقت دارد، منتها كیفیت نظرِ به این و استحصالش و استقلالش و فقط ماده پنداشتنش و او را از مجرد جدا كردنش است؛ این معنی هست.

تلمیذ: مطرح فرمودید که حضرت آقا در معاد شناسى در آنجا این موضوع را دارند كه یك‌سرى از موارد قرآن برگشت به تمثیلات دارند. بنابراین فرمایش شما كه مى‌فرمایید: در اینجا حقیقت این سیب و... و اكل و شرب هم هست درحالى‌كه آن عالم، عالم مجردات است در عالم مجردات اكل و شرب معنی ندارد!

استاد: چرا اكل و شرب به مناسبت با خودش معنی دارد.

تلمیذ: چه فرقى بین ما و ملك مى‌كند؟! كسى كه ماده را از دست داده به آن عالم رفته و حالا به تجرد رسیده، فرق بین ملك و انسان از این حیث چیست؟

استاد: فرق ما با ملک در این است كه در حقیقت ملك اصلاً استفاده و سنخیتِ با صورت در آنجا وجود ندارد؛ به‌عبارت‌دیگر ملائكه از نقطه نظر حقیقت نوعیه و ماهویۀ خودشان به یك كیفیتى هستند كه نحوۀ رشد آنها و نحوۀ كمال آنها به استفادۀ از این حقائق صورى نیست.

کیفیت نعمات بهشتی و معجزات ائمه و انبیاء در عالم ماده و صورت

تلمیذ: پس دراین‌صورت این مواد فقط در عالم صورت معنی دارد.

استاد: اینها فقط در صورت است. بله، در آن حقیقت كه اصلاً ماده‌اى نیست در آنجا اصلاً چیزى نیست. آیه ﴿كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيۡهَا زَكَرِيَّا ٱلۡمِحۡرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزۡقٗا﴾¹ از آن قبیل است. یا اینكه در صور [برزخی است].