جلسه ۱۴۱

حالا سراغ ذوات آمدیم. این ذواتى كه در عالم معالیل و در عالم خلق با همدیگر اختلاف دارند وجه جامعشان چیست؟ باز برمى‌گردیم به صرف الوجود. یعنى صرف الوجود مى‌آید و بین این ذوات را با همدیگر جمع مى‌كند. اینکه بین این ذوات را جمع مى‌كند، نه‌اینكه این ذات در عالم ظهور به ذات دیگر تبدیل مى‌شود، بلكه این ذات در ظهور خودش باقى است و حقیقت او حقیقت واحده‌اى خواهد شد كه عبارت از همان نفس وجود مجرده است.

شما در خواب گاهى‌اوقات مى‌بینید كه یك چیزى در مقابل شما هست و نفس همان چیز تبدیل به یك شى‌ء دیگر می‌شود. حالا گاهى‌اوقات این تبدیل به شى‌ء دیگر‌ مى‌شود و شى‌ء دیگر مى‌شود و گاهى‌اوقات با حفظ سِمت، یك سِمت ‌دیگرى را هم پیدا مى‌كند. دیدید وقتى مثلاً وزیر یك وزارتخانه را عزل مى‌كردند، بعد مى‌گفتند: فلان آقا، دو سمت در وزارتخانه دارد و با حفظ سمت، ده‌تا بیست‌تا سى‌تا چهل‌تا پست و مقام را هم پیدا مى‌كرد. یك بنده‌خدایى امام جمعه بود و مسئول شوراى كذا هم بود. پسرش براى یكى از دوستانمان تعریف مى‌كرد: «این بابای من اگر صبح تا شب به او پست معرفى كنند، نه نمى‌گوید! از عهدۀ یكى از آنها هم برنمى‌آید!» حالا اینکه چطور می‌شود و آیا این اصلاً می‌تواند پست‌ها را بشمارد؟! تا حالا که گذشته، بعدش هم خدا ختم به خیر کند! حالا این هم با حفظ سمت شما مى‌بینید متبدل به یك ظهور دیگر مى‌شود. اینكه الآن یك حالت وحدت بین این‌دو برقرار مى‌شود در عین اینكه آن دو، دو تعیّن هستند به‌خاطر چیست؟ به‌خاطر این است كه حقیقت وجودى اینها واحد است، وقتى حقیقت وجودى واحد شد. پس مى‌شود که این دو مظهر همه حاكى از یك ظهور باشد. یعنى ظهور، ظهور واحد است. دو ظهور از یك منشأ باشد و به‌عبارت‌دیگر دو ظهور از یك مظهر مى‌تواند در آنجا باشد. مثل اینكه اگر در یك ظرفیتى بتوانیم یخ و آب را با‌هم در یك جا جمع كنیم؛ البته اگر بتوانیم! جمع نمى‌شود. یعنى به یك لحاظ نگاه كنیم مى‌بینیم یخ است و به یك لحاظ نگاه كنیم مى‌ببینیم این آب است و به یك لحاظ نگاه كنیم مى‌بینیم این بخار است. اگر توانستیم چنین مسئله‌اى را تصور كنیم، تصور این مسئلۀ صرف الوجود با توجه به ظواهر مختلف براى ما آسان خواهد شد.