جلسه ۱۳۱
15نمىشود از تكوّن یك خلقى در خارج چیزى بر كمال او اضافه نمىشود چون (كل الاعیان فى الخارج و كل الموجودات و المخلوقات و المرزوقات فى الخارج) تمام این ها به نحو ثبوت در علم ربوبى حضور داشته اند الا این كه در عالم زمان و عالم مكان به مقتضاى حقیقت و جوهریتِ خودِ زمان و مكان و به مقتضاى تجوهر و ذاتى بودن زمان كه تدریجى الحصول است اشیایى كه در زمان پیدا مىشوند این ها به لحاظ زمان گاهى هستند و گاهى نیستند گاهى كم هستند و گاهى زیادند. گاهى حركت به خود مىپذیرند و الوان به خود مىپذیرند و كیفیات آن ها تغییر و تبدّل پیدا مىكند. اما نه به لحاظ علم ربوبى و نه به لحاظ جنبه علیت یعنى علیت در مقامِ علتِ خودش تامّ است و موجب تحقق همه این مسائل مىباشد و موجب كینونیت و وجود همه این اعیان است به نحوى كه اگر كسى چشم باز بكند و از تحت قانون زمان و مكان بیرون بیاید همانى را مىبیند كه من الان دارم آن را در این مجلس مىبینم این كه مىبیند نه این كه فقط صورت او را مىبیند، نه این كه فقط فیلمى از او را مىبیند، نه این كه فقط عكسى از او را مىبیند چون یك وقت از این مجلس یك عكس بر مىدارند عكسش را مىبرند به یك شخصى نشان مىدهند آقا ببینید الان در این مجلس حسن نشسته زید نشسته عمرو نشسته بكر و خالد نشسته اند هر كدام این ها داراى خصوصیاتى هستند عكسى هست كه این عكس حكایت از یك چیزى و از یك جریانى مىكند گاهى از اوقات اصلًا خود شما نفس مجلس را ادراك مىكنید همانطور كه شما الآن نشسته اید و جلیس خودتان را مىبینید عكسش را كه دیگر نمىبینید و وجودش را احساس مىكنید من الان مىبینیم در كنار من آقاى دكتر دلشاد نشسته اند بغلش جناب آقاى حضرت شیخ مشایخ العظام جناب مستطاب سرور آقاى عبدى نشستند و همین طور هَلُمَّ جَراً، جناب فاضل مكرم فخر الاصفهانیون جناب آقاى تحولیان و امثال ذلك؛ همهاین آقایان نشسته اند من الآن عكس این ها را كه نمىبینیم وجود این ها را الآن احساس مىكنم. خب

